لە گرنگترین چالاکیەکانی ئەم هەفتەی بەشداربوانی پەیمانگای میللی ئامێز. وێنە کێشان و دروست کردنی تابلۆی رەنگاو رەنگ .لە لایەن مامۆستای تایبەت دەرچووی پەیمانگای هونەرە جوانەکان, مامۆستا گۆڤار جەلال. ئەم بابەتە زۆر گرنگە بۆ مامۆستا ی باخچەکان کە لە گەڵ منداڵ کار ئەکەن

پەیمانگای میللیی ئامێز، ستاف و بەشداربوانی خوێندنی 2016 بۆ پێگەیاندنی مامۆستاو دادەی پەروەردەکردنی منداڵان لە داینگە و باخچەی ساوایان،/ ‌لە سەیرانێکی بەهارە لە ناوچەی جافەران . قەرەداخ 2016-04-07

لە بەردەوامی بابەتی فێربوون و گەشەکردنی منداڵ، بابەتێکی گرنگ لە سەر مۆبینگ سەرکوتکردن، بولینگ سەرکوتکردن لە قوتابخانە یان ناوەندەکانی خوێندن. بۆ بەشداربوەکانمان بابەتێکی گرنگ بوو مامۆستای بابەت ئاواز حەمە عەلی.

پەیمانگای میللی ئامێز لە هەڵەبجە ، کاریگەری و کاردانەوەی بەشداربووانی ئەو پەیمانگەیە

هەروەک خەونێکی دێرینی ئاواز محەمەد عەلی بەرپرسی ڕێکخراوی ئامێز لە هەڵەبجە

پاش هەوڵێکی زۆر و کۆڵنەدان و کارکردنێکی بێ ووچان لە پێناو گەیاندنی ڕێکخراوی ئامێز بەوەی ئەمڕۆی ، سەرەتا وەک سەنتەرێکی ڕۆشنبیری و کلتوری و کۆمەڵایەتی و پیشەیی .. هتد ، کاری کردووە تا ئەمڕۆ ، وە ئەمڕۆش ببێتە سەنتەرێکی پەروەردەیی و پێگەیاندن لە بواری پێگەیاندنی کەسایەتی مرۆڤ بەتایبەتی ئافرەت و ڕۆڵی ئافرەت لە پێگەیاندنی نەوەی نوێ بە پەروەردەیەکی نوێ و سەردەم و داکۆکی کردن لە مافەکانی خۆیان و بەجێگەیاندنی ئەرکەکانیان و بە دیموکراتی کردنی کۆمەڵگەو یەکسانی مرۆڤەکان لە ماف و ئەرکەکانیاندا  ، پەیمانگای میللی ئامێز سەرەتا و دەسپێک بێت بۆ هەموو کوردستان ، هەروەک کاردانەوەی بەشداربوانی ئەم خولەی پەیمانگەکە کۆمۆنتیان لەسەر کرنگی ئەم پەیمانگەیە کە یەکێکیان بەم شێوەیە باسی ئەم خولەی پەیمانگەی کرد کە تایبەتە بە پەروەردەی منداڵ بە تایبەتی لە دایەنگەو باخچەی ساوایاندا کە ئەڵێت ئەمە یەکەم جارەمە من وەک مرۆڤێک هەست بەبوونی خۆم بکەم بەتایبەتی وەک ئافرەتێک کەبتوانم وەک ڕەگەزی بەرامبەرم کە پیاوە کە ئەگەر زیاترنەبم کەمترنیم لەوکاتەوەی کە ڕووم لە ئامێز کردوە هەست ئەکەم کەسێک و مرۆڤێکی ترم ، بە بڕوابوونێکی بە هێز بەخۆم بەرامبەر بە ئەگەر و پێشهاتەکان ئەوەستم ، سوپاس بۆ ئاوازخان فێری زۆر شتی کردم ، فێری کردم چۆن بەرگری لە مافەکانم بکەم ، چۆن ئەرکەکانم بە جێبگەیەنم ، چۆن هەڵسوکەوتی دروست لەگەڵ خێزانەکەم بکەم ، بە نمونە یەکێک لە بەشداربوان کە خێزاندارەو خاوەن هاوسەرومنداڵە ووتی لەوەتەی کە بەشداری ئەم خولەم کردووە منداڵەکانم پێم ئەڵێن دایە لەوەتی تۆ بەشداری ئەم خولەت کردوە زۆر گۆڕاوی و هەڵسوکەوتت وەک جاران نەماوە زۆر نەرم و باشتر بویت ڕۆشنبیر بویت .

بۆ ئەوەی ئێمە بگەین بە ئامانجە گەورەکە و پێشکەوتنی کۆمەڵگە پێویستە گرنگی بدرێت بە بواری پەروەردە لەڕێگەی پەروەردەوە و پەروەردەیەکی دروستەوە دەتوانین کۆمەڵگەیەکی دروست بنیات بنێین ، وە گرنگی دان بە ڕۆڵی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی ، بەم دوو ڕێگەیە دەتوانین کۆمەڵگە پێش بخەین .

کەمال دەلێنی 

 

ئامادەکاری بۆ کردنەوەی یەکەم پەیمانگەی (فۆڵک های سکوڵ)ی کچان لە شاری هەڵەبجە و کوردستان بە ناوی (پەیمانگەی میللیی ئامێز). پرۆگرامی یەکەم ساڵی خوێندن (٢٠١٦) تایبەت دەبێت بە پێگەیاندنی یاریدەدەری مامۆستای دایەنگەو باخچەی ساوایان. خوێندنەکە لەچوارچێوەی بیرۆکەو میتۆدەکانی خوێندنی فۆڵک های سکوڵ و پشتبەستن بە تێڕوانینی زانیاری فۆڵک های سکوڵ وەک بنەمایەک دەوترێتەوە.
٢٠١٦/١/١٣


بەرواری ٢٠١٥/١٢/٢٢ بەشداربووانی خولی خوێندەواری ئاهەنگی دەرچوونییان سازدا. بەشداربووان بە سەرکەوتوویی قۆناغی سێیەمی خولەکەیان تێپەڕاند و لەلایەن وانەبێژی خولەکەوە بروانامەی دەرچوونیان پێبەخشرا.. هەریەک لەو بەشداربوانە دڵخۆش بوون بە گەیشتن بەو ئاستەی خوێندەواری، لەهەمان کاتدا داواکار بوون و پێداگرییان دەکرد لەسەر بەرداوام بوون و دانەخستنی خوولەکە. ڕێکخراوی ئامێز لە ساڵی ٢٠١٤ خوولی خوێندەواری لە شارۆچکەی سیروان کردۆتەوە بۆ کۆمەڵێک ئافرەتی ئارەزوومەندی لە فێربوونی خوێندەواری.

 

ڕۆژی هەینی بەرواری 11/12/2015 کۆتا دانیشتنی کۆڕی خوێنەرانی شار لە کتێبخانەی هەژار موکریانی بەڕێوەچوو بە سپۆنسەری ڕێکخراوی ئامێز. دانیشتنەکە خوێندنەوەیەک وگفتوگۆکردن بوو لەسەر کتێبی فاتیلا ی مەهاباد قەرەداغی بە ئاماددەبوونی نووسەر خۆی. خوێنەران سەرنج و تێڕوانینی خۆیان خستەڕوو دەربارەی ڕۆمانەکە و لە کۆتایدا خاتوو مەهاباد خەڵاتی ڕێزلێنانی بەخشیە ڕێکخراوی ئامێز و کتێبخانەی هەژار موکریانی

زنجیرەیەک ۆرکشۆپ و سیمینار دەربارەی دێبات و دیالۆگ لەلایەن کریستیانە سێهاوسن لە سەنتەری نانسین بۆ ئاشتی و دیالۆگ لە نەرویج

 

ڕێکخراوی ئامێز زنجیرەیەک ۆرک شۆپ و سیمیناری دەربارەی دێبات و دیالۆگ و بۆ چارەسەر کردنی ململانێکان ئەنجام دا بۆ چەند گروپێکی جیاواز لە چەند شوێنێکی هەڵەبجە. ۆرک شۆپەکان لەلایەن کریستیانە سێهاوسن بەڕێوەچوون لەسەنتەری نانسین بۆ ئاشتی و دیالۆگ لە نەرویج لەسەر بانگهێشتی ڕێکخراوی ئامێز بۆهەڵەبجە.   

سەرلە بە یانی ڕۆژی پێنج شمە بەرواری ١٩/١١/٢٠١٥ ،ۆرک شۆپێک لە کتێبخانەی هەژار موکریانی بۆ کۆمەڵیک گەنج بە ڕێوەچوو ،لە ژێرناونیشانی تێگەشتن لە ململانێکان کەتایبەت بوو بە باسکردنی دیالۆگ و ململانێ، کە چەندین مەشق و ڕاهێنانی تایبەتی لەخۆ گرتبوو،بەشداربووانیش بە گرنگییەوە لە بابەتەکەیان ڕووانی .

پاش نیوەرڕۆی هەمان ڕۆژ هەمان ۆرک شۆپ ئەنجامدرا بۆ بەشداربووانی خوولی خوێندەواری ڕێکخراوی ئامێز لە شارەدێی سیروان، بابەتێکی زۆر سەرنج ڕاکێش بوو بۆبەشداربووەکان و لەهەمان کاتیشدا ئاستی بەشداری کردن و دەربڕینی بیروڕای ئەم ئافرەتە بەشداربووانە کەلەئاستی سەرەتای فێربوون و نوسیندان سەرنجی ڕێکخەری ۆرک شۆپەکەی ڕاکێشا.

هەریەکە لە ڕۆژانی هەیینی و شەممە کە دەکاتە بەروارە کانی ٢٠-٢١/١١/٢٠١٥،ۆرک شۆپی دیالۆگ و ململانێ لە ڕێکخراوی  ئامێز سازکرا بۆ کۆمەڵێک لە چالاکوانانی شاری هەڵەبجە کە هەندێکیان پێک هاتبوون لە ئەندامانی بۆردی ئامێز،لەم ۆرک شۆپەدا ناساندنی دیالۆگ و بنەماکانی باسی لێوەکرا و  بەدرێژای هەردوو ڕۆژەکە چەندین مەشق و ڕاهێنانی تایبەت بەم بابەتە ئەنجامدرا لەلایەن بەشداربووانەوە، هەریەکەیان بە جۆرێک باسیان لە گرنگی و پێویستی بابەتەکە کرد لە ژیانی ئاسایی خۆیاندا و لە هەمان کاتیشدا بۆ ئەنجامدانی گۆڕانکاری گرنگی  سیاسی و کۆمەڵایەتی لە کۆمەڵگەدا.

سەرلەبەیانی ڕۆژی یەک شەممە بەرواری ٢٢/١١/٢٠١٥ گروپێک لە نوێنەرانی لایەنە سیاسییەکانی هەڵەبجە کە پێک هاتبوون لە پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتی نیشتمانی کوردستان و بزوتنەوەی گۆڕان و یەکگرتووی ئیسلامی کوردستان وحزبی شیوعی کوردستان و کۆمەڵی ئیسلامی و پارتی سۆسیالیستی کوردستان وبزوتنەوەی ئیسلامی  ئامانجی کۆکردنەوەی ئەم لایەنە بۆ بەشداربوون لە م ۆرک شۆپە،لەسەر بنەمای ئەوەی دیالۆگ کلیلی چارەسەرکردنی کێشەکان و لێک نزیککردنەوەی لایەنە سیاسییەکانە،لەم ۆرک شۆپەدا بەشداربووان دیالۆگیان ناسی و، ئاشنابوون لە جیاوازی نێوان دیبەیت و دیالۆگ،لەهەمان کاتیشدا ئاشنا  بوون بە دووانزە ڕەگەزی سەرەکی گفتوگۆیەکی سەرکەوتوو.

پاش نیواڕۆی هەمان ڕۆژ گروپێک لەکچانی گەنجی هەڵەبجە لە  ڕێکخراوی تاج بوونە بەشداربووی ۆرک شۆپ و ململانێ،بە هەمان شێوە بەشداربووان ئاماژەیان بەوە دا کەبابەتێکی زۆر گرنگ و نوێ بووە بۆیان .

  • بۆردو ستافی ئامێز لە هەڵەبجە

  • هێزولایەنە سیاسیەکانی هەڵەبجە

  • کتێبخانەی هەژارموکریانی لە هەڵەبجە

رێکخراوی ئامێز هەڵدەستێت بە سازکردنی ۆرکشۆپێکی گرنگ بە ناو نیشانی تێگەیشتن لە ململانێکان لە کتێبخانەی هەژار موکریانی بۆ خاتتوو کرستیانە سێهاوز . سبەینێ پێنج شەممە کاتژمێر ۹ی سەر لە بەیانی ۱۹/۱۱/۲٠۱۵ هاتن بۆ هەموانە

Amez besök till en modern svensk Daghem i Duhok.
سەردانمان بۆ باخچەو داینگەی دهۆکی مۆدێرن لە سەر سیستێمی سویدی، دامەزراوەلە لایەن دکتۆر عبدولباقی مایی و هاوژینەکەی لە سوید گەراونەتەوە، زۆر گرنگە لەم چەشنە داینگانە لە کوردستان گەشەی پێبدرێت

ۆرکشۆپی خۆپاراستن

ۆرک شۆپی خۆپاراستن لە ڕێکخراوی ئامێز لە دووکاتی جیاوازدا سازدرا،لەلایەن ڕێنمایی دەری خۆپاراستن(ئێدیسا ڕاموس)کە لە لایەن دامەزراوەی کڤینا تلل کڤینا،وە ڕاسپێردرابوو بۆئەنجامدانی ئەم ۆرک شۆپە.
یەکەم کاتی ۆرک شۆپ لە بەرواری ٣-٤/٨/٢٠١٥،ئەنجام دراو تەنها بۆ خەمڵاندنێکی پێشوەختە بۆ بارودۆخی پاراستن لە ئامێز. بەمە بەستی داڕشتنی ڕەشنووسی پلانی خۆپاراستن بۆ ڕێکخراوی ئامێز.سەرەتا کورتەیەک لەبارەی ڕێکخراوی ئامێزەوە داواکرا، بارودۆخی ئاسایش وپاراستن بەگشتی گفتووگۆی لەسەر کرا،ئاماژە بەمەترسییەکان کران و دۆزو بارودۆخی ژنان نیشان دران.
بارودۆخە زۆرسەخت و دژوارەکان و ڕێگرەکان لەبەردەم کاردا لە کۆمەڵگەدا ڕوون کرانەوە و لەلایەن ستافی ئامێزو بۆردی ئامێز،هەروەها زانیاری درا بە بەشداربووان لەبارەی پاراستن و ئاسایشی کۆمەڵ، هەموو کەس و هەموو ڕێکخراوێک پێویستە پلانی پاراستنی تایبەت بە خۆی هەبێت و پەیڕەوی بکات.

پڕۆگرامێکی پرسیار ئامێز بە سلاید نیشان درا،کە پێک هاتبوو لە پرسیاری ستاندارد دەربارەی باروودۆخی ئاسایشی ئامێز و وەڵامی پرسیارەکان درایەوە، لەدووایدا بەهۆی وەڵامی ئەم پرسیارانەوە،وێنەی ئاسایش وپاراستنی ئامێز ئەتوانین بگیرێت.

چەمک و واتای گشتی پاراستن شیکرایەوە، بەنیشاندانی نەخشەوە ئاماژە بەوە درا کە پێویستە جەخت بکەینەوە لە سەر ڕێکخستنی پاراستن کە پێک هاتبێت لە هەبوونی کلیل ، پاسەوان ،مۆبایل، مۆلیدە، پەیوەندی ڕادیۆیی، وەستاندنی ئۆتۆمبێل و دیواری بەرزو پەنجەرەی باش و کەتیبە...هتد

دووەم جاری بەڕێوەچوونی ئەم ۆرک شۆپە لە ٨-٩/٩/٢٠١٥ دا بوو،سەرەتای ۆرک شۆپ پێداچوونەوە یەک بوو بە خەمڵاندنە سەرەتاییەکی کاتی پێشوو وە زیاد کردنی زانیاری دیکە بۆ پلانەکە. پاشان پاراستنی ئای تی ڕوونکرایەوە بەباشی و لەگەڵ ڕێکارە ستانداردەکان بۆ ئەو مەبەستە. بینای ئامێز پشکنینی بۆ کرا و چەند ڕاسپاردەیەک دران بۆ ئاسایشی بیناکە، لە کۆتاییدا ئامێز بووبە خاوەن پلانی ئاسایش وپاراستنی خۆی بۆئەوەی پەیڕەوی بکات  لەکاردا،کەبەهۆی ئەم ۆرک شۆپەوە داڕێژراوە لە لایەن ڕێنمایدەری ئاسایش و پاراستنەوە  درا بە ڕێکخراوی ئامێز.

پاراستن و ئاسایش ناونیشانی ناوی ئەو ۆرک شۆپە بوو لەبەرواری 04-08-2015 لە ڕێکخراوی ئامێز سازکرا بۆ بەڕێز خاتوو ئێدیسا ڕاوێژکاری ئاسایش و پاراستن ، بە بەشداربوونی ستافی ڕێکخراوی ئامێز و بۆردی ڕاوێژکاری ئامێز ، مەبەست لەم ۆرک شۆپە لەپاراستن و پلان دڕشتن و خۆ ئامادەکردن بۆ هەر مەترسیەک و ڕوبەڕوبونەوەی

سەردانی ڕێکخراوی ئامێز بۆ وەزارەتی پەروەردە و وەزارەتی کاروکاروباری کۆمەڵایەتی حکومەتی هەرێمی کوردستان بەمەبەستی هاوکاری و مۆڵەت وەرگرتن بۆ کردنەوەی پەیمانگای باڵای میللی ( Folk High School ) لە هەڵەبجە .
خۆشبەختانە بڕیاری مۆڵەت پێدان و هاوکاری کردنی ڕێکخراوی ئامێزیان دا بەکردنەوەی 
Amez Folk High School لە هەڵەبجە

وەزیرى پەروەردە چاوى بە نوێنەرى ڕێکخراوى ژن بۆ ژنى سویدى ڕێکخراوی ئامێز کەوت بۆ خوێندنەوەی زیاتر کلیک  لەم لینکە بکە 

http://moe-krg.com/ku/media-center/media/news/10029  

  • وەزارەتی پەروەردە 16-06-2015

    وەزیرى پەروەردە چاوى بە نوێنەرى ڕێکخراوى ژن بۆ ژنى
    سویدى و ڕێکخراوی ئامێز کەوت

  • وەزارەتی کاروکاروباری کۆمەڵایەتی 16-06-2015

پرۆژەی دامەزراندنی فۆڵک های سکوڵ (پەیمانگای باڵای میللی) لە هەڵەبجە

 ڕێکخراوی ئامێز بۆ گەشەپێدانی تواناکانی کچان:

ڕێکخراوی ئامێز ڕێکخراوێکی سەربەخۆی ناحوکومی بێ لایە نە، لە ساڵی 2005 لە شاری سلێمانی دامەزراوەو لە ساڵی     2007پەرەی بەچالاکیاکانی دا لەهەڵەبجە و تا ئێستاش بەردەوامە.

ئامێز لە هەڵەبجە لە سەرەتای دامەزراندنیەوە تائێستا چەندین خولی پیشە یی و سیمیناری ڕۆشنبیری و چالاکی جۆراوجۆری لە چوارچێوە ی کاروباری ئافرەتاندا پێشکەش بەکۆمەڵگە کردووە.

لەئێستادا ڕێکخراوی سویدیی نێودەوڵە تی (ژن بۆ ژن) تاکە سپۆنسەرێتی ، بۆ زیاتر خزمەتکردن بە ئافرەتان ڕێکخراوی ئامێز دەیەوێت فۆڵک های سکوڵێکی ژنان (پەیمانگای باڵای میللی)،لە هەڵەبجە دابمەزرێنێت لە سەربنەمای سیستمی  فۆڵک های سکوڵی سویدیی بەگونجاندنی لەگەڵ پێداویستییەکان و  ژینگەی کۆمەڵگەی کوردیدا. بەمەبەستی پێشکەشکردنی خولی پیشەیی درێژخایەن بۆ ئەو ئافرەتانەی کە لە خوێندن دابڕاون یان دەرفەتی کارکردن و تەواوکردنی خوێندنیان بۆنە ڕەخساوە.

ناساندنی فۆڵک های سکوڵ ( پەیمانگای باڵای میللی) :

دامەزراوەیەکە بۆ پەروەردەکردنی کەسانی پێگەیشتوو کە بەپەروەردەو خوێندنی ئەکادیمیدا تێپەڕنەبوون، سیستمی ئەم پەیمانگایە  ناسراوە بە بونیادنانی میللی کە بەشێکە لە سیستمی پەروەردەی ئازادی نافەرمیی، پەروەردەی ئەم دامەزراوەیە تایبەتە بە پەروەردەی دیموکراتیانەو گەشەپێدانی توانی مەعریفی و پیشەیی ئەو تاکانەی کۆمەڵگە کە تەمەنیان لەسەروو ١٨ ساڵەوەیە. نمونەی ئەم پەیمانگایە لە زۆر ووڵاتدا بەربڵاوە، لەوانە (سوید، نەرویج، دانیمارک، نەمسا، ئەمریکا، هند و تانزانیا........هتد).

تایبەتمە ندییە جیاکەرەوەکانی ئەم پەیمانگایە:

ئەم پەیمانگایە بڕوای بەوەیە تاک بەدرێژایی ژیان لە پرۆسەی خوێندن و وەرگرتنی زانیاری و ئەزموون دایە، کارکردن بە شێوازی گروپەو ئەم جۆرە خوێندنە گەشە بە تواناکانی تاک دەدات . تاک ئە زموون لە کۆمەڵگە و  دەوروبەری  وەردەگرێت و دەکرێت وەک کەرەستەیەکی خوێندن لە پۆلدا بەکاریبهێنێت، بەشداربوو دە توانێت بەشداربێت بێ جیاوازی  تەمەن، ئاین، نەتەوە،  یان ئاستی ئەزموونی پەروەردە یی.

بابەتەکانی خوێندن جۆراوجۆرن، گرنگی دەدات بە بوارەکانی مافی مرۆڤ، وەرزش و تەندروستی،هونەر و ئە دەب، کۆرسی زمان، خوێندنی ژینگە، کاری دە ستی و فێربوونی پیشەیەک ، گەشە پێدان وبەرە وپێشبردنی توانای تاک ، دەربڕینی خود، بە ئاگابوون لە بابەتی جیهانگیری ، بیرۆکەی ڕە خنە گرانەی بنیادنەر لێرە باوە.

ئە م دامەزراوەیە هاوڵاتی چالاک بەرهەم دەهێنێت بەشێوەیەک کە بەردەوام بە خەمی کۆمەڵگە وە ن.

تاقی کردنەوەی تێدا نییە. وە ئەم پەیمانگایە بەشداربوو فێردەکات چۆن لە ژینگەی ئارامی خۆیی، واتە ئە و ژینگە و بارودۆخەی کە پێی ئاسودەیە بڕواتەدەرەوە و شتی نوێ تاقی بکاتەوە

کۆرسە کانی ئە م پەیمانگایە لە ٦ هەفتە وە دەستپێدەکات هەتاوەکو یەک ساڵ و دووساڵ.

تایبەتمەندییەکانی دەرچووی ئەم پەیمانگایە:

بەشداربوو لە بواری جیاوازدا پەروەردە دەکات، بۆ دامەزراندن ئامادەبن، خەمی کۆمەڵایەتییان هەیە و لەسەر ئاستی کۆمەڵایەتی ڕۆڵێکی باڵایان دەبێت. بەشداربوو دەستدەکات بە پڕۆژەی نوێ، دەرچووان لەڕووی دەرونی و جەستەیی و ئابوورییە وە سودمەند دەبن.

ئامانجەکانی ئەم پڕۆژەیە:

١- پەروەردەکردنی ئافرەتان لەڕێی پێشکەشکردنی خولی پیشەیی و گەشەدان بە تواناکانیان بە تایبە ت ئەوانەی دەرفەتی بەشداریکردنیان لە ئەزموونی گشتی و تێکەڵ بوون لە گەڵ کۆمەڵگە دا بۆ نەڕەخساوە.

٢- یارمەتیدانی ئافرەتان بۆ شارەزایی پە یداکردن لە بوارێکدا، ڕە خساندنی هەل بۆیان بۆ دەستکەوتنی  کارێک بۆ بە ڕێوەبردنی ژیانی ئاسایی خۆیان.

٣-سودوەرگرتن لە تواناو بەهرەی ئافرەتان بەهەدەرنەدان و پشتگوێ نەخستنیان لە چوارچێوەی ماڵدا.

٤- پێگەیاندنی ئافرەتی چالاک، ڕۆشنبیر، پشتبەخۆبەستوو، و متمانە بە خۆبوون، چونکە ئافرەت دایکە، هاوسەرە، بەئامانجی پێگەیاندنی نەوەیەکی تەندروست.

 پەیوەندییەکان و بە دواداچوونەکانی ڕێکخراوی ئامێز دەربارەی فۆڵک های سکوڵ:

رێکخراوی ئامێز پەیوەندی پتەوی لەگەڵ دوو مامۆستای فۆڵک های سکوڵدا هەیە  لە سوید، ئامادەیی خۆیان دەربڕیوە بۆ پێشکەشکردنی هەموو جۆرە هاوکاریەک  وە  ئامادە کردنی پرۆگرامی خۆێندن، ڕاهێنان و مە شقکردن بە مامۆستای فۆڵک های سکوڵ، ساڵی ٢٠١٤ ڕێکخراوی ئامێز بەهاوەڵی ئەم دوو مامۆستایە گەشتێکی زانستیان بۆ ووڵاتی تە نزانیا لە کیشوەری ئەفریقا ئەنجامدا بەمەبەستی بینین و وەرگرتنی ئەزموون لە سەر فۆڵک های سکوڵ لەو وڵاتە، لە بەهاری ئەمساڵیشدا ئەم دوو مامۆستایە ڕێکخراوی ئامێزیان بانگهێشتکرد بۆ وڵاتی سوید بۆ ئاشنابوون بە چەمکی  فۆڵک های سکوڵ لەو وڵاتە.

ئێستا ڕێکخراوی ئامێز باکگراوندو ئەزمونێکی باشی دەربارەی فۆڵک های سکوڵ بەدە ستخستووە  بە ئامانجی ئەوەی ئەم ئەزمونانە بۆ خزمەتکردن بە کوردستان بەکاربهێنێت. زیاد لەوەو بەمەبەستی بەرچاو ڕوونی و بەئاگابوون لەچۆنیەتی بەڕێوەچوونی کاروپلانە داڕێژراوەکانی ئەم پڕۆژەیە، ڕێکخراوی ئامێز پلانێکی ستراتیژیی بۆ ( ٥ )ساڵی داهاتوو داڕشتووە .

 داواکاری و مەرجی سەرەکی بۆ جێبەجێکردنی پڕۆژەکە :

بۆ گەیشتن بە ئامانجە کانی ئەم پرۆژەیە و بەدیهێنانی ئەم خەونە گەورە یە و خزمە تکردن بە ئافرە تان و بەرەوپێشبردنی کۆمەڵگە، بۆ بنیاتنانی متمانەی کۆمەڵگە و بەشداربووان بەم پەیمانگایە و پێدانی بڕوانامەیەکی فەرمی بەدەرچووی ئەم پەیمانگایە. ڕێکخراوی ئامێز پێویستی بەوەرگرتنی مۆڵەتی فەرمییە لە حکومەتی هەرێمی کوردستان بۆ کردنەوەی ئەم پەیمانگایە کە بە پێی پلانی داڕێژراوی ڕێکخراوی ئامێز بڕیاروایە کە لە بە رواری ١/١/٢٠١٦ دەرگای ئەم پەمانگایە بە ڕووی بە شداربوواندا بکرێتەو بێگومان پاش وەرگرتنی مۆڵەت لە حکومەتی هەرێمی کوردستان، داواکارین لە لایەنە پەیوەندیدارەکان هاریکاریمان  بکە ن بۆ هێنانە دی ئەم خەونەمان و خزمەتکردن بە کۆمەڵگەی کوردی.

 

 

 

ڕاپۆرتی لێکۆڵینەوەو ئامادەکاری - ڕێکخراوی ئامێز

ئەم ڕاپۆرتە باسی پێویستیی و دەرفەتەکانی پەرەپێدانی فۆرمێلێکی ڕشتەیی دەکات کە لە سەر بنەمای میتۆدی پێگەیاندنی میللی داڕێژرابێت لە ڕێکخراوی ئامێزدا لە هەڵەبجە، هەرێمی کوردستان

 باکگراوند

هەڵەبجە دەکەوێتە باشوری ڕۆژهەڵاتی هەرێمی کوردستانەوە. بەوە ناسراوە کە لە ساڵی ١٩٨٨دا سەددام حوسێن بە چەکی کیمیایی پەلاماری شارەکەیدا. پێش ئەو کاتە هەڵەبجە شارێکی کەلتوری گرنگ بوو کە چەندین شاعیر و نوسەری بە جیهان بەخشیون. شارێکیش بوو کە قایمقایمێکی ژنی فرە بەهێزی وەکو عادیلە خانمی تێدا هەڵکەوتووە، کە لە ساڵانی بیستی سەدەی ڕابردوودا دەسەڵاتداری شارەکە بووە. لە ساڵی ٢٠٠٧دا ئولا لیندەرگۆرد و کاتارینا کۆرپ چەندین کۆرسیان بۆ لاوانی ئەو شارە بەڕێوەبرد و هەستیان بە پێویستییەکی مەزنی بەرزکردنەوەی ئاستی خوێندنی گەنجان کرد لەوێدا. هەڵەبجە هێشتا شارێکی پەژموردە بوو کە شوێنەواری پەلامارە کیمیاوییەکەی بیست ساڵی پێشووتری بە ڕوونی تێدا دەبینرا. ڕووکەشی شارەکە ئێستاکە تۆزێک باشتر کراوە بەلام لە هەرێمێکدایە کە بەشێکی زۆری دانیشتووانەکەی ئاستی خوێندنیان نزمە و زۆرێک لە ئافرەتان هه تائيستاش بە دەست کێشەی نەخوێندەوارییەوە دەناڵێنن.

 بە شێوەیەکی گشتیی هاوڕاییەکی حاشاهەڵنەگر هەیە لەوەدا کە باشترین شت کە لە کۆمەڵگایەکدا کە ئاستی خوێندن تێیدا نزمە ئەنجام بدرێت، بۆ ئەوەی کە ئاستی زانیاری و چالاکی لە کۆمەڵگادا بەرزبکرێتەوە، بریتییە لەوەی کە ئافرەتان بخرێنە بەر خوێندنەوە. لە ساڵی ٢٠١١ەوە ئاواز ده لێنی لە ڕێگای ڕێکخراوی ئامێزەوە لە هەڵەبجەدا چالاکییەک بەڕێوە دەبات. ڕێکخراوی ئامێز لە بوارەکانی ئایتی، ڕاهێنانی لێخوڕین، کاری دەست، خوێندواریی و چەندین بواری تردا خول  دەکاتەوە. جگە لەوە ئامێز شوێنێکی گرنگی گردبوونەوەیە بۆ ژنان کە تێیدا دەتوانن یەکتری ببینن و گفتوگۆ دەربارەی بارودۆخی خۆیان بکەن و باسی ئەوە بکەن کە چۆن بە باشترین شێوە دەتوانن کاریگەری بخەنە سەر کۆمەڵگا بۆ ئەوەی بە ئاڕاستەیەکی وایدا بەرن کە کاریگەرییان لە ناو خێزان و کۆمەڵگادا زیاتر بێت.

 ئەو خولانەی کە لە ڕێکخراوی ئامێزدا هەن ئەنجامی ئەوەی  لێ کەوتۆتەوە کە ژنان بە ڕوون و ئاشکرایی داوای ئەوە بکەن کە ئاستی خوێندنیان بە شێوەیەکی ڕاستەقینە بەرز بکەنەوە و بەو هۆیەشەوە ئاواز ده لێنی لەگەڵ کاتارینا کۆڕپ و پیا گڕوبدا دەستیان به هاوکاری کردووە بە ئامانجی ئەوەی پەیمانگایەکی میللی (فۆلک های سکولا)ی تایبەت بە ئافرەتان لە ڕێکخراوەکەدا بکرێتەوە. لە پایزی ساڵی ٢٠١٠ەوە، کاتێک کە پەیمانگای باڵای میللی ئاسۆ لە هەرێمی کوردستان، لە باکوری عێراقدا کرایەوە، کاتارینا کۆڕپ و پیا گروپ چالاکییەکی زۆریان نواندنووە لە بواری پرسەکانی تایبەت بە بەڕێوەبردنی پەیمانگاکە و پێگەیاندنی میللی دا لە هەرێمی کوردستاندا و هەروەها بڵاوکردنەوەی زانیاریی دەربارەی هەرێمەکە لە فێرگە میللییەکانی سویددا. بە هۆی ئەوەشەوە ئەزمونێکی فرە هەیە کە لە بواری پێگەیاندنی میللی و کاری دیموکراتیدا لە هەرێمی کوردستاندا بە کاردەهێنرێت.

لە ئێستادا ڕێکخراوی لە ژنەوە بۆ ژن لە بواری پەرەپێدانی ڕێکخستندا هاوکاری ڕێکخراوەکە دەکات و لایەنێکی چالاکە لە بەرنامەڕێژیکردندا بۆ کردنەوەی فێرگەیەکی میللی بۆ ئافرەتان .

هەروەها سەنتەری ئاشتەوایی نانسەنیش بەشدارە لە گفتوگۆکاندا.

ئامانج و مەبەست

ئامانج ئەوەیە کە سەنتەرێکی پێگەیاندنی میللی بۆ ژنان لە هەڵەبجەدا بکرێتەوە. سەنتەرێک کە تێدایدا هەم خولی سەربەخۆ و هەمیش خولی درێژخایەنی تێدا دەکرێنەوە، سەنتەرێک کە لە هەمانکاتدا دەبێت بە شوێنی گردبوونەوەی ئافرەتانە کە ئامانج لێی پەرەپێدانێکی دیموکراتییە.

ئامانج لەم خوێندنەوە پێشوەختییە لێکۆڵینەەوەیە لە هەلومەرجەکانی درێژکردنەوەی ئەو چالاکییەی ناو ڕێکخراوی ئامێز کە ئێستا هەیە. ئامانج لەوەدایە کە گروپی مەبەست، جۆری خول و ڕشتەکان کە پێویستی هەبوونیان هەیە دیاری بکرێن، لایەنی ناوچەیی وا کە ڕێی تێدەچێت و پێویستە ببنە هاوکار، شێوازی ڕشتەگەلی خوێندنی ڕەسمی کە دەکرێت بکرێنەوە و هەروەها هەلومەرجی چۆنێتی دابینکردنی دارایی بۆ وەها چالاکییەک.

لە ڕێگای ئەم لێکۆڵینەوە پێشوەختییەوە داخوازییەکانی ڕێکخراوی ئامێز دیاری دەکرێن و لەگەڵ ئەنجامی چاوپێکەوتنەکاندا نەخشەڕێگای پڕۆژەکە و پلانی کات بۆ سەنتەری پێگەیاندنی میللی لە هەڵەبجە دادەڕێژرێت.

بارودۆخی هەنووکەیی

ڕێکخراوی ئامێز سەنتەرێکی چالاکیی ژنانە. ڕێکخراوی لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە بوونی هەیە. ئاواز دەلێنی دامەزرێنەری ڕێکخراوەکە و بەڕێوەبەری چالاکییەکانیەتی. لە نێوانی ساڵانی ٢٠٠٥ بۆ ٢٠٠٧دا ڕێکخراوی ئامێز لە شاری سلێمانیدا بوو. ساڵی ٢٠٠٧ کارەکانی ڕێکخراوەکە لە ڕێگای کردنەوەی خولی هاوینەوە لە شاری هەڵەبجەدا بەرفراوان کران. بە هۆی چەند هۆکارێکەوە، کە یەکێکیان گرانی کرێی بینا بوو، ئاواز بڕیاری ئەوەی دا کە کارەکانی لە سلێمانی دوایی پێ بێنێ. لە سەر ئەرکی خۆی ئاواز بینایەکی لە سەر پارچەزەوییەکانی خێزانەکەیان دروست کرد و لە ساڵی ٢٠١١ەوە ڕێکخراوەکە تەنیا لە هەڵەبجەدا بوونی هەیە.

 

بێجگە لە ئاواز ده ڵێنی کە ڕێکخراوەکە بەڕێوە دەبات، پێنج ئافرەتی گەنج لەوێدا دامەزرێنراون لە گەڵ شۆفێرێکی پیاودا.

لەو ڕێکخراوەدا لە بواری تەندروستی و وەرزش، دورین، مەلەکردن، خوێندەواری و شۆفێریدا خول دەکرێنەوە. 

 نزیکەی ١٢٠ ئافرەت کە تەمەنیان لە ١٣ تا ٥٠ ساڵدایە لەو خولانەی کە ڕێکخراوەکە ڕێکیان دەخات بەشداری دەکەن.

کارەکانی ڕێکخراوەکە لە ئێستادا لە ڕێگای کۆمەکی دارایی لەلایەن ڕێکخراوی لە ژنەوە بۆ ژن (Kvinna till kvinna) و کۆمەکی پڕۆژەیی لە بەڕێوەبەرایەتی ڕێکخراوە ناحکومییەکانەوە  بوَ ماوه ى سىَ مانط بوَدابينكراوة لةسالَى2013.

 پێداویستی

ڕێکخراوەکە لە ئەمڕۆدا چەندین پێداویستی پڕکردۆتەوە. ئەو ئافرەتانەی کە بەشداری لە خولەکانی ئامێزدا دەکەن داخوازیی ئەوەیان هەیە کە ڕشتە وخولی فەرمییان بۆ دابین بکرێت. خولی وەها کە دەرگای کاریان بۆ ئاوەڵا کات.

لەم لێکۆڵینەوە پێشوەختییەماندا چاوپێکەوتنمان لەگەڵ چەند کەسێکدا ئەنجام داوە کە لە بواری جیاجیادا کار دەکەن، دەربارەی ئەوەی کە چۆن لە پێداویستییەکانی پەیوەندیدار بە خوێندنی ئافرەتانی هەڵەبجە دەڕوانن.

 لەو گفتوگۆیانەماندا کە لەگەڵ بەشداربووانی خولەکانی ڕێکخراوەکە و گروپێک لەو ژنانەی کە لە خوێندنی حکومی بۆ گەورەساڵان لە هەڵەبجەدا بەشدارن بۆمان دەرکەوت کە پەرەپیدانی ژنان لە بواری خوێندندا پێویستی بە هیممەتێکی مەزن هەیە. گەلێکیان باسی ئەو سەختییانەیان کرد لە تەواوکردنی خوێندندا دێتە ڕێگایان و وایان لێ دەکەن کە لە کاتێکی زوودا دەست لە خوێندن هەڵبگرن. دەرفەتی ئەوە هەیە کە هەم لە ڕێگای کەرتی تایبەت هەم لەلایەن لایەنی حکومییەوە بڕوانامەی ئامادەیی بەدەست بهێنرێت. بەڵام ڕێگری دیکە هەن، بۆ نمونە ئافرەتێکی گەنج ناتوانێت بە تەنهایی هاتوچۆی سلێمانی بکات بۆ ئەوەی لە کۆرسەکانی زانکۆدا بخوێنێت. هەروەها چاومان بە چەند ئافرەتێکی گەنجیش کەوت کە بۆیان گێڕاینەوە کە هەرچەندە بڕوانامەی دوا ئامادەییان هەیە، بەڵام بە هۆی نەبوونی کارەوە ناچارکراون کە دووبارە بگەڕێنەوە ناو کونجی ماڵ و خێزان.

لە بەرسڤی ئەوەی کە خواست لە سەر کام خولە پیشەییانە هەیە، ژمارەیەکی زۆر گوتیان کە خواستیان لە سەر خولی به خيَوكه رى منداڵ، خولی درومان و خولی دامەزراندنی کەسابەتی خۆ هەیە. هەروەها خواست لە سەر خولی کۆمپیوتەر و زمانیش هەبوو.

لە گفتوگۆماندا لەگەڵ چەند چالاکوان و بەڵێندەرانی ژنی شاری هەڵەبجەدا، چەند پێداویستیییەکی تری خویندنمان بۆ دەرکەوت لەگەڵ چەندین بیرۆکە دەربارەی ئەوەی کە چۆن هەمووان بەیەکەوە بتوانين ئەو پێداویستییانە پڕ بکەينەوە. زۆرێک لە بیرۆکەکان لە بارەی کردنەوەی ئەنستیتۆیەکی تایبەت بە ئافرەتانەوە بوون کە تێیدا خولی کاری دەست، دامەزراندنی کارى خودى، تەندروستی، مۆزیک و شانۆ، دەربارەی مافی ژنان بکرێنەوە وە هەروەها ببێتە شوێنی گردبوونەوە ژنان و گۆڕینەوەی بیروڕا.

بەڕێوەبەری گشتیی پەروەردە لە هەڵەبجە، ئاراس محەمەد مەحمود، باسی پێویستی خوێندنی پیشەیی کرد لە بوارەکانی درومان و کاری دەستی، ئارایشتگا و دامەزراندنی کەسابەتی خۆ. هەروەها ئەوەیشی باس کرد کە پێداویستی ئەوە هەیە کە ڕشتەی خوێندنی تایبەت بە یارمەتیدانی منداڵانی خاوەن پێداویستی تایبەت بکرێتەوە.

                                                         لە چوارچێوەی کۆبوونەوەیەکدا کە لە گەڵ قایمقام  ئه ركان حەسەن غەفوردا سازمان کرد پێشنیاری ئەوە کرا کە ڕشتەی خوێندنی پیشەیی بوارەکانی ئارایشتگا و دروومان و دامەزراندنی کەسابەتی خۆ بکرێنەوە.

قایمقام لەو باوەڕەدا بوو کە دەرفەتی ئەوە لە بەردەستدایە کە بە شێوەیەکی ناوچەیی ئەرکی دابینکردنی دارایی خولەکانی بواری دامەزراندنی کەسابەتی خۆ دابین بکرێن، ئەو کاتەی کە هەڵەبجە وەکو پارێزگایەکی سەربەخۆ دێتە بەڕێوەبردن.

لە زۆرێک لە گفتوگۆکاندا، بۆ نمونە ئەو گفتوگۆیەی کە لە سیمینارێکدا کە لە هەڵەبجە سازمان کرد کە بەشداربووەکانی هی شوێنی جیاجیا بوون، پێداویستی ئەوە خرایە ڕوو کە چۆن کەلتور ببێت بە هۆکاری کۆکردنەوەی هەمووان. کەلتور وەکو بنيادنه رى شوناس.

کاوە مەحمود وەزیری ڕۆشنبیریش هەمان ڕای هەبوو. باسی پێداویستی پێگەیاندنی هاوڵاتیی، هاوڵاتییبوونی چالاکی کرد.  باسی پێداویستی هەبوونی شوناسێکی کوردیی کرد و گوتی پێویستی گەلێک لایەن لەو کارەدا هەماهەنگی بکەن، نەک تەنیا حکومت بەڵکو ڕێکخراوە ناوخۆیی و نێونەتەوەییەکان و هەروەها کۆمپانیاکانیش. کاوە مەحمود گوتی کە کارکردنی ئافرەتان بەرەوپێشبردنی دیموکراسییە. وەزیری تەندروستی ڕایەکی زور ئەرێنی هەبوو لە هەمبەر بیری یەکخستنی خولی پیشەیی و پێگەیاندنی میللی.

هەمان ئەو بۆچوونانەمان لە گفتوگۆماندا لەگەڵ تەها بەرواری، بەڕێوەبەری بەشی کارگێڕیی سەرۆکایەتی وەزیران لە هەولێر و ڕاوێژکاری سەرۆکی وەزیران نێچیرڤان بارزانی، خستە بەر باس. تەها بەرواری جەختی لە سەر گرنگی کلتور کردەوە لە کۆمەڵگایەکی مۆدێرنی وەکو کۆمەڵگای کوردیدا کە لە گەشەیەکی خێرادا خۆی دەبینێتەوە و داوای کرد کە دەسپێشخەری بکرێت لە سازکردنی ئەو چالاکییە کولتوریانەدا.

لە وەزارەتی کۆمەڵایەتیدا چاومان کەوت بە بەڕێوەبەری گشتی عارف حیتۆ. ئەو دەربارەی ئەو خولە پیشەییانەی کە لەلایەن وەزارەتی کۆمەڵایەتییەوە بەڕێوەدەبرێن زانیاری پێداین. چەند ناوەندێکی ڕاهێنان لە چەند ناوچەیەکی جیاجیای کوردستاندا کراونەتەوە، کە تێیاندا خولی پیشەیی دەکرێنەوە. پلانی ئەوە هەیە کە ناوەندێکی وەها لە هەڵەبجەیشدا بکرێتەوە. لە زۆر بواری جیاجیادا پێداویستییەکی فرە هەیە بە خەڵکانی پێگەیەنراو. نمونەی ئەوەی بۆ هێناینەوە کە پێویستییەکی زۆر بە کارەباچی شارەزا هەیە. لە ئێستادا خەڵکانی شارەزا لە دەرەوە ڕا دەهێنرێن. ئەگەر بێتوو ڕشتەیەک بۆ پێگەیاندنی کارەباچییان بکرێتەوە ئەوا وەزارەتی کۆمەڵایەتی ئامادەیی ئەوەی تێدا هەیە کە شوێن و کەرەستەی بۆ دابین بکات و ڕێکخراوی ئامێزیش کارمەندەکانی بۆ دابین بکات. خولەکانی دامەزراندنی کەسابەتی خۆیی لە ڕێزی پێشەوەی گرنگییدایە. وەزارەتی کۆمەڵایەتی دەتوانێت کەسانی شارەزا و پێگەیەنەر دابین بکات، بە پێی جه مكيك کە پێی دەگووترێت کەی ئەی بی (KAB) کە کورتکراوەی (,  Know about your business)ە و بە واتای (شارەزای کارەکەی خۆت بە) دێت.

 بورهان ئەرقوشی، بەڕێوەبەری گشتیی لە وەزارەتی پەروەردەدا، زانیاری دەربارەی سیستەمی پەروەردە پێشکەش کردین و لەو باوەڕەدابوو کە پێداویستیی دامەزراندنی کەسابەتی خۆیی و کۆرسی کۆمپیوتەر بۆ ئافرەتان و چەندین شتی تریش هەیە.

 فازڵ عومەر، بەرێوەبەری فەرمانگەی ڕێکخراوە ناحکومییەکان لە هەولێر، پێشنیاری ئەوەی کرد کە لە بواری تەندروستی و ئابووریدا هیممەت بکرێت بۆ ژنان. لە چوارچێوەی قسەکانیدا ئاماژەی بۆ ئەوە کرد کە ژنانی هەڵەبجە لە چاو شوێنەکانی دیکەی کورستاندا کەمتر لە بواری پیشەییدا کار دەکەن.

هەموو ئەو کەسە بەرپرسانەی ناو دامودەزگا جیاوازەکان ئاماژە بە ئەوە دەکەن کە هەڵەبجە لە ڕێزی پێشەوەی ئەو شوێنانەدایە کە پڕۆژەی پەروەردەییان تێدا دەکرێتەوە.

 ئەو ڕشتە پیشەییانەی کە لەلایەن حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە بەڕێوەدەبرێن

لە حکومەتی هەرێمی کوردستاندا سێ وەزارەت هەن کە خولی پیشەیی و ڕشتەی پیشەیی دەبەن بەڕێوە.

وەزارەتی کۆمەڵایەتی و بازاڕی کار ئەو کۆرسانە بەڕێوەدەبات کە لە ٣ مانگ تا ساڵێک دەخایەنن و بۆ ئەوەی کەسیک بتوانێت لەو خولانە وەربگیرێت پێویستی بە هەبوونی بڕوانامەی بنەڕەتیی نییە. ئەگەر ڕێکخراوێک یان کەسێک بیەوێت خول بکاتەوە ئەوا بە پیشاندانی وەسفی ئەو کۆرسەوە لەو وەزارەتەدا داوای مۆڵەتنامە دەکات.

 وەزارەت هەر ساڵێک ڕەزامەندیی لە سەر ئەو چالاکییە دەردەبڕێت و پشکنینی بۆ دەکات، لە دوای ئەوەش مۆڵەتنامەکەی درێژدەکاتەوە. لە ڕێگای ئەوخولانەوە دەکرێت بڕوانامەی دپلۆم بە دەستبێت، بەڵام ئەو دپلۆمە بۆ دامەزراندن نابێت لە دامەزراوە حکومییەکاندا. وەزارەتی کۆمەڵایەتی و بازاڕی کار ئەرکی ڕێکخستنی قەرزی بچوکیشی لە ئەستۆیە، کە لە حاڵەتی ئێستادا بەهۆی پێنەدانی بودجە لەلایەن حکومەتی ناوەندییەوە لە بەغداد بۆ حکومەتی هەرێم ڕاگیراوە.

 فەرمانگەی ڕێکخراوە ناحکومییەکان (NGO) سەر بە وەزارەتی کۆمەڵایەتی و بازاڕی کارە و ئەرکی ڕێکخستنی دابینکردنی داراییە بۆ ئەو خولە پیشەییانەی کە لەلایەن ڕێکخراوە ناحکومیەکانەوە دەکرێنەوە. بۆ ئەوەی کەسێک بتوانێت بەشداری لەو خولانەدا بکات پێویستی بە هەبوونی بڕوانامەی بنەڕەتیی نییە. ئەو خولانە دەکرێت لە نێوان سێ مانگ تا یەک ساڵ بخایەنن. لەمڕۆکەدا ئەو کۆرسانە بڕوانامەی دپلۆم دەدەن بە بەشداربووەکانییان و ئەو بڕوانامەیە تەنیا بۆ دامەزران لە کەرتی تایبەت دەست دەدەن بەڵام بۆ دامەزراوە حکومییەکان نابن. خولەکان لەلایەن وەزارەتی کۆمەڵایەتی و بازاڕی کارەوە چاودێری دەکرێن. تەواوی ئەو کۆرسانە ڕاستەوخۆ لەلایەن ئەو وەزارەتەوە ڕێکدەخرێن. ئەو لایەنەی کۆرسەکە دەکاتەوە دەبێت وەسفێکی کۆرسەکە بدات بە وەزارەت بۆ ئەوەی لەوێدا ڕەزامەندی لە سەر بدرێت.

وەزارەتی پەروەردە ئەرکی ڕێکخستنی ئەو ڕشتە پیشەییانەی لە سەرە کە سێ ساڵ دەخایەنن و پێویست بە بڕوانامەی بنەڕەتی هەیە بۆ بەشداریکردن تێیاندا. دەرچووی ئەو ڕشتانە شایستەگی و دەرفەتی ئەوەیان هەیە کە لە دامەزراوە حکومییەکاندا کار بکەن. لایەنە ئەهلییەکان دەتوانن بۆ کردنەوەی ڕشتەی پیشەیی داواکاریی پێشکەش بکات. ئەو ڕشتانە دەکرێت خه رجيه كه يان لەلایەن قوتابی یان بەخشینەوە دابین بکرێت، ئەوەش لەلایەن ڕێکخەری ڕشتەکەوە بڕیاری لە سەر دەدرێت. هەروەها ڕێکخەری ڕشتە خۆی دەتوانێت مامۆستا دابمەزرێنێت. ئەو چالاکییانە لەلایەن وەزارەتی پەروەدەوە پشکنینی بۆ دەکرێت.

لەلای وەزارەت دەبێت داوای مۆڵەتنامە بکرێت، یەکەم جار لەلای بەڕێوەبەرایەتی پەروەردەی قەزا داواکارییەکە پێشکەش دەکرێت کە ئەویش لەلای خۆیەوە دەینێرێت بۆ هەولێر. مۆڵەتنامە هەر ساڵێک دوای پشکنین تێهەڵچوونەوەی بۆ دەکرێت.

 وەزارەتی خوێندنی باڵا ئەرکی ڕێکخستنی ئەو ڕشتە پیشەییانەی هەیە کە لە پلەی ئەکادیمی دان.

 ئەو ڕێگایانەی کە لەبەردەستدان بۆ بەردەوامبوون

ڕێکخستنی ڕشتە لە ڕێگای وەزارەتی پەروەردەوە زیاترین دەرفەت دەخاتە بەردەستی بەشداربووان دوای ئەوەی کە ڕشتەکەیان تەواو دەکەن. بەو شێوەیە دەتوانن داوای دامەزراندن بکەن لە دامەزراوە حکومییەکاندا، لە هەمان کاتدا دەتوانن داوای دامەزراندن بکەن لەلای کەرتی تایبەت. پرسیارەکە لەوەدایە کە ڕشتەکانی وەزارەتی پەروەردە لەلای لایەنە ئەهلییەکان و ڕێکخراوە نێونەتەوەییەکان چ بەهایەکی هەیە. ڕەنگە ئەو کۆمپانیا و دامەزراوانە زیاتر دەرچووانی ئەو ڕشتانەیان بەلاوە باش بێت کە لەلایەن لایەنی دیکەی جگە لە وەزارەتی پەروەردەوە ڕێکخراون. بە لای ئەو گەنجانەوە کە ئێمە لەگەڵیاندا پەیڤیوین ڕشتەکانی وەزارەتی پەروەردە پلەیەکی باڵایان نییە بەڵکو تەنیا لە ناچارییە دەبێت بخوێنرێن. ئەگەر بێتو کەسێک لە لایەن لایەنێکی ئەهلییەوە دابمەزرێت ئەوا لە زۆربەی حاڵەتەکاندا دڵنیایی نییە لە وەرگرتنی خانەنشینی و سیستەمی بیمە کۆمەڵایەتییەکان، لە هەمان کاتیشدا خەریکە ئەوە وردە وردە گۆڕانی بە سەردا دێت. هەندێک کۆمپانیای ئەهلی سیستەمی خەزێنەی خانەنشینییان بۆ کارمەندەکانی خۆیان دامەزراندووە.

 بەهۆی ئەزمونی خوێندنی بەرزی میللی ئاسۆ و هاوکاریمان لەگەڵ وەزارەتی پەروەردەدا دەتوانرێت ئەوە بگوترێت کە سیستەمی خوێندن زۆر چوارگۆشەیی و چەقبەستووە. هەروەها زۆر جار ناکۆکی هەیە لە نێوان وەزارەتی پەروەردە لە هەولێر و بەڕێوەبەرایەتیە پەروەردەییەکانی ناوچەکانی دی. هاوکاری کردن لەگەڵ وەزارەتی پەروەردەدا قورس و لەسەرخۆیە و سەختیشە وەڵامی ڕوونت پێ بدەن. هاوکاری درێژخایەن لەگەڵ وەزارەتی پەروەردەدا زۆر سەختە.

 ئەو خولانەی کە لە ڕ‌ێگای وەزارەتی کۆمەڵایەتی و بازاڕی کارەوە ڕێکدەخرێن، هاوشانی داخوازیکردنی کۆمەکی دارایی لە بەڕێوەبەرایەتی ڕێکخراوە ناحکومییەکان، بە ڕێگایەکی ئاسانتر و سادەتر دێتە بەرچاوان. زیانەکەی ئەوەیە کە دەرچووانی ئەو ڕشتانەی ناتوانن داوای دامەزراندن بکەن لە دامەزراوە حکومییەکاندا. ئەوەی کە بەشداربووان دەتوانن بە دەستی بێنن بریتییە لە دپلۆم و ىڕوانامەی تەواوکردنی کۆرس. دەکرێت بەوانە لەلای لایەنە ئەهلییەکان داوای کار بکرێت. لە گفتوگۆماندا لەگەڵ بەڕێوەبەری گشتی وەزارەتی کۆمەڵایەتی و بازاڕی کار، عارف حیتۆ، پێی وابوو کە دامەزران لەلای لایەنە حکومییەکان دەشکرێت بە پێی ئەو لێهاتووییانە بن کە دەوڵەت پێویستی پێ هەن.  ئەگەر ڕشتەکانی خوێندنی سەر بە حکومەت نەتوانن ئەو لێهاتووییە دابین بکەن، کە ئەمڕۆ بەشێک لەو کێشەیە بوونی هەیە، هەندێک جار کەسانی وا دادەمەزرێنرێن کە بڕوانامەی دەرچوونیان لە ڕشتەی خوێندنی سەر بە حکومەت نییە.

  لە کۆبوونەوەماندا لەگەڵ وەزیری ڕۆشنبیری کاوە مەحمود ئامادەیی خۆی پێشاندا کە لە ڕێگای وەزارەتەکەیەوە داواکاریی کردنەوەی پەیمانگای بەرزی میللی بۆ ئافرەتان ڕاستەوخۆ بۆ ئەنجومەنی وەزیران ببات بۆ ئەوەی لەلایەن سەرۆکی وەزیرانەوە بڕیاری لە سەر بدرێت. ئەوەش بەڕاستی تەکەلیفێکی دڵفراوان بوو، بەڵام ترساین لەوەی کە هەمان ئەو کێشانەی بەهۆی بیرۆکراتیەت و چەقبەستوویی وەزارەتی پەروەردەوە تووشمان بوو، تووشی هەمان کێشە ببینەوە لەگەڵ وەزارەتی پەروەردەدا. وەها پڕۆژەیەکی خویندن پێویستی بەوە هەیە کە لە ڕێگای وەزارەتی پەروەردەوە بەڕێوەببردرێت. بە پێی زانیارییەکانی بەردەستمان هیچ ڕێگایەکی تر نییە.

 تەواوی ئەو کەسانەی چاوپێکەوتنمان لەگەڵدا ئەنجام دان دەربارەی پێویستی گەورەیان بە هەبوونی هەموو پلەکانی خوێندن بۆ ژنان بۆمان دەدوان. ئەگەر کەسێک تەمەنی لە سەروو ٢٥ ساڵەوە بێت و پارە یان واستەی نەبێت ئەوا کەم ڕێی تێ دەچێت کە لە ڕشتەیەکی زانکۆدا وەربگیرێت، چونکە بە درەنگ کەوتوو لە قەڵەم دەدرێت. هەروەها بۆ زۆربەی ئافرەتانی هەڵەبجە سەختە کە لە شارێکی دیکەدا بخوێنن، کە ئەوەش دەکرا ئەلتەرناتیڤێک بێت. ئەوەش ئەوە دەگەیەنێت کە پێویستی بە ژمارەیەکی زیاتری ڕشتەی باڵا هەیە بۆ ژنان لە هەڵەبجەدا، هەروەها پێویستی بە ڕشتە بنەڕەتییەکانیش هەیە. یەکێک لە سەرنجڕاکێشترین شتەکان ئەوە بوو کە لە بەرپرسە باڵاکانەوە بگرە تا ئافرەتەکان خۆشیان لەو باوەڕەدا بوون کە پێویستییەکی زۆر هەیە بە خولی درومان بۆ ژنان. ئەوەش بەرەنجامی ئەو سنوردارکردنە بەرفراوانەیە کە دەرفەتەکانی بەردەم ژنانی بەرتەسک کردۆتەوە. کاتێکیش کە پرسیاری زیاترمان دەکرد ئەوەمان بۆ دەردەکەوت کە ئافرەتان خۆیان زۆریان پێ باش بوو کە ڕشتەگەلی بواری دامەزراندنی کەسابەتی خۆیی و پەرستیاری منداڵ و شتی تریش بکرێنەوە. لەو بڕوایەداین کە لەم بوارەدا پێگەیاندنی میللی و پەیمانگای باڵای میللی شێوازێکی باشە بۆ کار بۆ ئەوەی ئەو پێداویستییانە پڕکاتەوە.

 ئەرکی پێگەیاندنی میللی ئەوەیە کە بۆشاییەکانی بواری خوێندن پڕ بکاتەوە، بە تایبەتیش لە پلەی بنەڕەتییدا، و هەروەها تواناو بەهرەکانی هەر کەسێک بە هەند وەربگرێت و بەهێزتریان بکات. ژنانی هەڵەبجە سامانێکی گەورەن بۆ کۆمەڵگا، ئەوەشمان لە ڕێگای دیدەنییەکانمان لەگەڵ بیر و بیرۆکەو خەونەکانیان بۆ دەرکەوتووە. زۆرێک لەو ئافرەتانەی کە دیدەنیمان لەگەڵدا ئەنجام دان توانیبوویان خەونەکانیان بهێننە دی و چەندین شتی هەرەگرنگ بۆ هەڵەبجە ئەنجام بدەن. پەرەپێدانی ڕێکخراوی ئامێز لە ڕێگای تێکەڵ کردنی پێگەیاندنی میللی، کەلتور، دیموکراتی و مافی مرۆڤ لە خولەکاندا هەنگاوێکی زۆر گرنگە. ئەوەش دەکرێت هەم لە ڕێگای کۆرسی کورتی کاری دەستی ئەنجام بدرێت و هەمیش لە ڕێگای خولی ماوەدرێژی پیشەییەوە. ئامانج لەوەش ئەوە دەبێت کە بەشداربووان خۆیان بە سامانێکی گرنگی کۆمەڵگا بزانن کە دەرفەتی ئەوەیان هەیە کاریگەری لەسەر دابنێن و بیگۆڕن.

ئەو خولە پیشەییە کۆنکرێتانەی کە ئێمە پێمان وایە ئامێز لە ڕێگای وەزارەتی کۆمەڵایەتی و بازاڕی کارەوە دەتوانێت ڕێکیان بخات ئەمانەی لای خوارەوەن:

 دامەزراندنی کەسابەتی خۆیی

پاکەتی ڕشتەی دامەزراندنی کەسابەتی خۆیی کە پێشی دەگوترێت (KAB-know about your business) - لە کاری خۆت شارەزا بە- لە ڕێگای وەزارەتی کۆمەڵایەتی و بازاڕی کارەوە، وا هەست دەکەین کە پێویستە لێکۆڵینەوە ى زیاتری لێ بکەین. ئەگەر ویستی کردنەوەی وەها ڕشتەیەک هەبێت ئەوا وەزارەت دەتوانێت بەڕێوەبەری خول دیاری بکات.

 به خيَوكه رى منداڵ

ئامێز ڕشتەیەکی پەرستیاری منداڵی هەیە و دەکرێت بەرنامەی خوێندن بۆ خولێکی ٦ مانگی وەکو سەرەتایەک داڕێژێت. بۆ ئەوەش دەکرێت لە ڕێگای فەرمانگەی ڕێکخراوە ناحکومییەکانەوە داوای یارمەتی دارایی بکرێت.

 پێگەیاندنی میللی

لە سەرجەم ئەو خولانەدا کە ئێستا لە ڕێکخراوی ئامێزدا هەن یاخود بەرنامەی کردنەوەیان هەیە، دەکرێت لە ڕێگای پێگەیاندنی بەڕێوەبەران و بەشداربووان شێوازی کاری پێگەیاندنی میللی پەیڕەو بکرێت بۆ ئەوەی کە سامانی بەهرەیی خۆ بەهەند وەربگیرێت و پەرەی پێ بدرێت، و لە هەمان کاتیشدا هێزی باوەڕبەخۆبوون و متمانەکردن بە توانایەکانی خۆیی بەهێزتر بکرێن. پێویستی بابەتی دیموکراسی و مافەکانی مرۆڤ بخرێتە بەرباس و بەردەوام بوونی هەبێت لە سەرجەم خولەکاندا.

بۆ ئەو مەبەستەش پێویست بە پێگەیاندنی خێرای کارمەندانی ئامێز دەکات.

فۆڕمی ڕێکخستنی ئامێز پێویستە چاوی پێدا بخشێنرێتەوە، چالاکییەکان لەمڕۆکەدا تەنیا دەکەونە سەر شانی کار و دڵسۆزیی یەک کەسی چالاک. یەکێک لە پێشنیارەکان ئەوەیە کە ڕێکخراوێک و دەستەیەکی بەڕێوەبردن دابمەزرێنرێن کە خولێکی بەردەوامیان دەربارەی کاری ڕێکخراوەیی بۆ بکرێتەوە. 

 شوێنی گردبوونەوە و سەنتەری کلتوری

ئامێز دەکرێت ببێت بە شوێنێکی گرنگی گردبوونەوە لە کۆمەڵگادا بۆ گفتوگۆ، دیالۆگ، هونەر و کەلتور. زۆرێک لەوانەی کە قسەمان لەگەڵ کردوون باسی ڕۆڵی گرنگی کەلتور دەکەن بۆ هاتنەوە سەرخۆ، بەهێزکردن و پێدانی هیوای داهاتوو، هەروەها باسی گرنگیی دیالۆگ دەکەن بۆ لێکتێگەیشتن لە نێوان گروپە جیاجیاکانی کوردستانی فرەکەلتوردا. ئەوەش دەکرێت بە هاوکاری لەگەڵ دامەزراوەی جیاجیای وەکو دامەزراوە نێونەتەوەییەکاندا ئەنجام بدرێت. بۆ نمونە هاوکاری کردن لەگەڵ ناوەندی ئاشتی نانسەن و خولەکانیان دەربارەی دیالۆگ ئامرازی گرنگ دەدەنە دەست، بە هەمان شێوەی هاوکاری کردنی پەیمانگا بەرزە میللیەکانی تر و ئەنجامدانی پڕۆژە لەگەڵیاندا.

لە کاتی سەردانەکەماندا پێشنیارمان بۆ کرا کە چاومان بکەوێت بە نوێنەری بەڕێوەبەرایەتی ژنانی حکومەتی هەرێمی کوردستان. کاتی ئەوەمان بۆ نەڕەخسا، بەڵام ئێمە پێشنیار دەکەین کە ڕێکخراوی لە ژنەوە بۆ ژن و ئاواز پەیوەندییان پێوە بکەن و بزانن دەکرێت ئەوان لە چ بوارێکدا یارمەتی پێشکەش بکەن بۆ ئەوەی ناوەندی ژنان لە هەڵەبجە گەشەی پێ بدرێت.

  دارایی بۆ دابین کردن

ڕێکخراوی لە ژنەوە بۆ ژن ئێستا بەشێکی خەرجییەکانی ئامێز دابین دەکات. ئەو بینایەی کە ڕێکخراوی ئامێزی تێدایە ئاواز ده ڵێنی بە پارەی خۆی دابینی کردووە، بەڵام موچەی ئاواز و پێنج کارمەندە ئافرەتەکانی تر و شۆفێر، بەشێکی زۆری لەلایەن ڕێکخراوی لە ژنەوە بۆ ژن دابین دەکرێت. ئەو یارمەتییە بەردەوام دەبێت تا ساڵی ٢٠١٥ بەڵام دوای ئەوە دڵنیایی نییە.

فەرمانگەی ڕێکخراوە ناحکومییەکان پارەی سێ مانگی پڕۆژەی تەرخان کردووە و بڕیاریش لە سەر پێشکەش کردنی دابین کردنی یارمەتی پڕۆژەیەکی تریش دراوە. هەرچەندە کە ئەو پارەیە بۆ کاروبارەکانی ڕێکخراوەکە زۆر گرنگە بەڵام ناتوانین بۆ داهاتوو پشتی خۆی پێ ببەسترێت.

تەها بەرواری بەڕێوەبەری کارگێڕییە لە سەرۆکایەتی ئەنجومەنی وەزیراندا و هەروەها ڕاوێژکاری نێچیرڤان بارزانیشە. لە یەکێک لە چاوپێکەوتنەکانماندا لەگەڵ تەها بەرواری ڕێکخراوەکەی زۆر پێ باش بوو وووتى دەرفەتی ئەوە لە بەر دەست دایە کە لە ڕێگای ئەوەوە پێشنیارێک پێشکەش بە سەرۆکی ئەنجومەنی وەزیران بکرێت. لە پێش هەموو شتێکەوە لەگەڵ تەها بەرواریدا باسی گرنگیی چالاکییە کلتورییەکان و فراوانکردنی دەرفەتەکانی دەربڕین کرد لە ڕێگای هونەر و کەلتورەوە. ئێمە وەکو دەرفەتێکی سروشتیی پەرەسەندن لەوە دەڕوانین بۆ ڕێکخراوی ژنان لە هەڵەبجەدا، کە لە ئێستاوەڕا تێیدا ئارەزووی کاری دەستی و دەربڕینی ئێستێتیکی بە هەند وەردەگیرێت.

سەنتەری ئاشتی نانسێن سەردانی ڕێکخراوی ئامێزی کردووە و لەو چوارچێوەیەدا خولێکی دیالۆگ لەلایەن کرستیانە سیهاوسەنەوە کراوەتەوە کە ئارەزوویەکی زۆری لە سەر بوو. سەنتەری نانسەن دەتوانێت بە خول و کاری جیاجیا یارمەتی ئامێز بدات.

 ئەنستیتۆی سویدی یارمەتی ئەو پڕۆژانە دەدات کە پەیوەندییان بە کەلتور و میدیاوە هەیە. ئەگەر ئەو بەشانە لە و ڕێکخراوەدا بکرێنەوە ئەوا دەکرێت داوای یارمەتی لە ئەنستیتیۆی سویدی بکرێت.

 دەرفەتی ئەوە هەیە کە پارە لە بەشداربووانی خول وەربگیرێت. لە کۆبوونەوەیەکماندا لەگەڵ وەزارەتی پەروەردەدا نمونەی ئەوە هێنرایەوە کە بۆ خولێکی ٣ مانگی دەکرێت ٢٠٠ دۆلار لە هەر بەشداربوویەک وەربگیرێت. دەکرێت هەندێک لە خولەکانی ڕێکخراوی ئامێز بەخۆڕایی بن، بەڵام ئەوە نابێت بە واتای ئەوە بێت کە دەرگا لە سەر هیچ ژنێک دابخرێت.

سی ئێس ئاڕ (CSR )- ئێمە لەوە دەکۆڵینەوە کە کامێک لە کۆمپانیاکانی هەڵەبجە ئارەزووی ئەوەیان هەیە یارمەتی دارایی ڕێکخراوەکە بدەن. زۆرێک لە کۆمپانیا گەورەکانی فۆندی سی ئێس ئاڕ (CSR )یان هەیە کە دەکرێت سودیان لێ وەربگیرێت و ئێمە پێشنیار دەکەین کە لە ژنەوە بۆ ژن و ئاواز زیاتر لەوە بکۆڵنەوە.

بەخششی دارایی لەلایەن کۆمپانیا لۆکاڵییەکان و خەڵکی دۆڵەمەندەوە دەرفەتێکی دیکەیە.

 چۆنێتی بەردەوام بوون لە سەر کارەکان

لە کاتی سەردانەکەماندا لە عێراقدا هەڵبژاردن بەڕێوە دەچوو. هەڵبژاردن ڕۆژی ٣٠ی نیسان بەڕێوە چوو. پایزی ڕابردوو لە هەرێمی کوردستاندا هەڵبژاردن ئەنجام درا بەڵام هێشتا لە سەر چٶنێتی پێکهێنانی حکومەت ڕێکەوتن نەکراوە. بەهۆی هەڵبژاردنی عێراقەوە وێنایەکە ئاڵۆزتر دەبێت. ئەو کەسانەی کە پۆستی وەزیرییان لە بەر دەستدایە زۆرێکیان دەگۆڕدرێن. بۆ نمونە ئەوە دەزانین کە وەزیری ڕۆشنبیری لە ماوەی چەند هەفتەیەکدا پۆستەکەی بەجێدەهێڵێت و پێویستە ئەو پێشنیازەکەی بە زوویی بەکاربهێنرێت، ئەگەر بمانەوێت ئەو ڕێگایە هەڵبژێرین. فاکتەرێکی دی کە وێنایەکە ئاڵۆزتر دەکات ئەوەیە کە هەڵەبجە خەریکە دەبێت بە پارێزگایەکی سەربەخۆ و ئەو قایمقایمەی کە ئێمە بینیمان جارێکی تر دەگۆڕدرێت. بێجگە لە حاڵەتی وەزیری ڕۆشنبیری پێویستە چاوەڕوان بین تا ئەو کاتەی حکومەت پێک دەهێنرێت بۆ ئەوەی بزانین کام کەسانە کام پۆستانە پڕ دەکەنەوە. .لەبەر ئەوەی کارگێڕیی لە ناو حکومەتی هەرێمی کوردستاندا ئەوەندە باش کار ناکات، ئەوا پێویستە لە بەرچاومان بێت کە بڕیارێک کە لەلایەن وەزیرێک یان بەرپرسێکەوە دەردەکرێت لەلای وەزیرێک یان بەرپرسێکی تازەدانراو مەرج نییە بیخوات. 

ئەم لێکۆڵینەوە پێشوەختییە بەرنامەیەکی پڕۆژەی بە دوادا دێت کە تێیدا وردتر دەڕۆینە ناو پێشنیاری کۆنکرێتی و بەرنامەی کات بۆ کاروبارەکانی ڕێکخراوی ئامێز. لە هاویندا چاومان بە ئاواز و نوێنەرانی لە ژنەوە بۆ ژن دەکەوێت بۆ ئەوەی زیاتر لە کارەکانمان بچینە پێشەوە. بە پێی ئەوەی ئێمە بە پوختەیی دەرمان بڕی دەکرێت ئەوە بڵێین کە لە حاڵەتی ئێستادا هەر لە ساڵی ٢٠٠٥ەوە تا ئێستا ڕێکخراوی ئامێز چالاکییەکی کارا بووە بۆ ژنان و ئێستا کاتی ئەوە هاتووە کە هەنگاوێکی تر بنرێت بۆ پێشەوە بە مەبەستی پێشخستنی ڕێکخراوەکە. هەم توانای ئەوە هەیە کە زیاتر ڕێکخراوەکەبەرەو پێشە ببرێت و هەمیش پێویستییەکی زۆر هەیە بە ڕشتەی خوێندنی ڕاستەقینە. لە چوارچێوەی ئەو کۆبوونەوە و دیدەنییانەی کە ئەنجاممان دان ئەوەمان بۆ دەرکەوت کە ویستێکی سیاسی ڕاستەقینە هەیە بۆ ئەوەی دەرفەتەکانی ژنان لە هەڵەبجەدا پەرەیان پێ بدرێت. ئێمە ئەوەی لە تواناماندا بێت ئەنجامی دەدەین بۆ ئەوەی ئەو ئارەزوو و ویستانە بە هەند وەربگیرێن و هەروەها ئەو تاسەیەی کە زۆرێک لە ژنانی هەڵەبجە هەیانە بۆ ئەوەی دەرفەتی ئەوەیان بخرێتە دەست کە تواناکانی خۆیان بە کار بهێنن.

 

 

 

 

 

خولی تایبەت بۆ رێکخراوەکانی سەر بە رێکخراوی نێودەوڵەتی سویدی کڤینا تیل کڤینا ماوەی پێنج رۆژ لە هەولێر بابەت (سیاسەتی سەرچاوەی مرۆیی، و سیاسەتی داراییی.

پێشبڕکێی کتێب خوێندنەوە بۆ وەرزی نوێ لە ئامێز دەستی پێکردوە،کێ پێی خۆشە با لەم پێشبرکێیە بەشداری بکات تەنها بۆ كچان

کۆبونەوەیەکی گرنگ لە سەر تێگەیشنی بنەما و ستراتیژی فۆلک های سکول بۆ بەرێز مامۆستا سەلام عومەر لە رێکخراوی ئامێز.
Workshop med Salam Omer om folkbildningens ideer och metoder. 15-4-2015

گەشتی زانستی ڕێکخراوی ‌‌ئامێز بۆ ووڵاتی تەنزانیا

 

ڕێکخراوی ئامێز دەیه وێت قووتابخانەیه کی باڵای میللی بۆئافرەتان لەهەڵه بجەدابمەزرێنێت، بۆ ئەوەی خولی پیشەیی درێژخایەن پێشکەش‌ بەوئافرەتانەبکات کەخوێندنیان لەکیس چووە یان هیچ دەرفەتێکی کارییان نییە، بۆئەوەی فێری پیشەیەک ببن و کارێکیان دەست بکەوێت.

بەمەستی دەست کەوتنی زانیاری باش دەربارەی فەلسەفەی قووتابخانەی باڵای میللی وە لەڕاستیدا چۆنە.
ڕێکخراوی ئامێز گەشتێکی زانستی ئەنجامدا بۆ ووڵاتی تەنزانیا(ئاواز و مەرام) لەڕێکخراوی ئامێزو  وەهەردوو مامۆستای سویدی(کاتەرینا و پیا)لەقوتابخانەی باڵای میللی(خێپ هۆڵمن سکولان) گەشتێکیانکرد بۆ ئەوێ،گروو پەکە لە شاری دارسەلام نیشتەوە کە دورییەکەی لەووڵاتی تورکیاوە تا ئەوێ ٧ کاتژمێر دوورییە.

تەنزانیا ووڵاتێکی زۆر جوانە،لە ڕۆژهەڵاتی قاڕەی ئەفەریقا،شاری(دۆدۆما)پایتەختەکەیەتی،ووڵاتەداگیرکراوەکانی ئەم خاکە ووڵاتانی (اڵمانیا و بەریتانیا) بوون،تەنزانیا لە ساڵی ١٩٦٤ سەربەخۆییان بەدەست هێناوە.

 بەگوێرەی نوێترین خەمڵاندن %٣٥ی دانیشتووانەکەی موسڵمانن و %٣٠ی مەسیحین و لە %٣٥ی ئایینی باوی ئەفریقی  پەیڕەودەکەن،زیاتر لە ١٠٠ زمانی جیاواز لەم  ووڵاتەدا قسەی پێ دەکرێت،بەڵام زمانی سەواحیلی و ئینگلیزی زمانی فەرمی ووڵاتەکە یە.ڕێژەی خوێندەواری بۆکەسانی سەروو ١٥ ساڵ به %٦٧،٨ دەخەمڵێندرێت.

ووڵاتەکە هونەروو ئەدەب و کلتورێکی زۆر جوانی هەیە، خەڵکەکەی ناسراون بەدروستکردنی کاری دەستی جوان و فرۆشتنەوەیان بەخەڵکی بیانی،سەرەڕای ئەوە تەنزانیا  ووڵاتێکی گەشتیاری باشە چونکە سروشتی جوانی هەیە وە له سەرانسەری جیهانەوە گەشتیارکی زۆر ڕووی تێدەکەن .

ئاڵای تەنزانیا چوار ڕەنگه(سەوز، ڕەش، شین ،زەرد ) سەوز گوزارشت له دارستانەکان دەکات، ڕەش گوزارشت لەخەڵکی تەنزانیا ئەکات،شین گوزارشت لە ئۆقیانووس ئەکات ،زەرد گوزارشت لەسەرچاوە سروشتی و کانزاییەکانی ئەکات.

ئەم گرووپەماوەی ١٣ ڕۆژ لەتەنزانیا مانەوە،گەشتەکە لە٢٤/١٠/٢٠١٤ - ٥/١١/٢٠١٤ ی خایاند.سەرەتا سەردانی ماڵی خاتوو(میا) یان کرد،کەژنێکی سویدی بوو لە(کەی تی کەی) کاری دەکردو هاوسه ری پیاوێکی تەنزانی بوو بەناوی (مجید) کەبە ڕێوبەری (کەی تی ئەی) بوو.ئەم  دوو هاوسه رە٤ منداڵی کوڕییان هەبوو زۆر بلیمەت بوون،یەکێک لەو کوڕانه تەمە نی ١٦ ساڵ بوو باسی لەخەونەکانی خۆی کرد لەداهاتوودا کەبتوانێت بێتە سە رۆکی ووڵات بۆئەوه ی ژیانێکی باشتر بۆ خە ڵکی ئەفەریقی دابین بکات و خەونی ئازادکردنی هەموو ناوچەژێردەسته کانی دوونیای هەبوو.

پاشان گروپەکە سەردانی (کەی تی ئەی) یان کرد لەشاری ئیرینگا کەدامەزراوەیه ک بوو وەنووسینگەی سه رەکی هەموو قوتابخانە باڵامیللیەکانی تەنزانیا بووکەبریتی بوون لە( ٥٥) قوتابخانە.

لە نووسینگەی (کەی تی ئەی) گروپەکە له دووای یەکتر ناسین لەگەڵ ستافی ئەوێ، ڕاپۆرتێکیان لەسەر ڕویاو ئامانج و پلانەکانی ئامێزو کاروو چالاکییەکانی لەماوەی ڕابردوودا پێشکەش کرد،بەهەمان شێوە(کەی تی ئەی) ڕاپۆرتێکیان لەسەردامەزراوەکەیان پێشکەش کرد.زیاد لەوەگرووپەکەئاماژە یان بە پەیوەندی نێوان سوێد و کوردستانکرد بۆدامەزراندنی قوتابخانەیەکی باڵای میللی ئافرەتان لەشاری هەڵەبجە،کاتێک گرووپەکە کورتە باسێکیان لەسەر کوردستان و مێژووی کوردستان پێشکەش کرد،ئەوان هیچ زانیارییەکییان نەبوو لەسەر کوردستان بۆیە زۆر کاریگەر بوون و سەرییان سوڕما لەو مێژووە پڕ لەخەبات و سه روەرییەی گەلی کورد بۆ ئازادی و سەربەخۆیی و پاشان ئەم  گۆرانییە یان ووت بۆ گرووپەکە:

" ئێمە دڵخۆشین پێکەوە بەشداری بکه ین

دڵخۆشین پێکەوە بەشداری بکەین
دووبارە ململانێ یەکی دیکەهەیە

هەر لەبەر ئەوە یه ئێمه لێرەین

لەبەر ئەوە

بەچواردەوری خۆتا بسوڕێوەو دراوسێکەت

لەئامێز بگرە

هەر لەبەر ئەوەیە ئێمەلێرەین"

گروپەکە سەردانی ٣ قوتابخانەی باڵای میللی یان کرد لەچەند ناوچه یەکی جیاوازدا،هەر کاتێک دەچوونە هەر قوتابخانەیەک خۆیان دەناساند و مەبەستی سەر دانەکە یان ڕوون دەکردەوەو ئەوانیش زۆر هاوکاربوون لەبەخشینی زانیاری و هە روەها کەسانێکی زۆر میوان دۆست بوون.

سه رەتا سەردانی قوتابخانەی(‌ئیلولا) کرا له شارۆچکەی ئیلولا لە نزیک شاری ئیرینگا،ئەم شارۆچکه یە زۆر جوان بوو بینای قوتابخانەکە زۆر سادەبوو بەڵام بە شێوەی سەرسوڕ هێنه ر بەباخچه و ‌‌‌حەوشەو درەخت و گوڵی جووان ڕێکخرابوو.

خولەکانی ئێرە بریتی بوون لە(کارەبایی،چێشت لێنان، درووست کردنی خشت، ماما، بیناکاری و کارامه ییەکانی ژیان)،هەر خولێک پۆلی خۆی هه بوو، لەم قوتابخانەیەدا بەشداربووانی خوولی ماما نمایشێکی جوانی گۆرانی و سەمای تەنزانییان پێشکەشکرد.

دوواتر سەردانی قوتابخانەی(نیۆمبی)یان کرد، نێومبی ناوی قوتابخانەکە و شارۆچکەکەش بوو،هەموو خولەکانی بەسەرکرانەوەکەبریتی بوون لە(میکانیک ، کۆمپیوتەر ،دروومان ، چێشت لێنان،کارەبایی ،کشتووکاڵ ،چاودێری کردن و بەخێوکردنی ئاژەڵ ،دارتاشی ، پەرستیاری ، ماما، کارامەییەکانی پەیوەندی).

لەکۆتاییدا سەردانی قوتابخانەی(ئیلومبی)کرا لەدەرەوەی شارۆچکەی نیۆمبی،لەناوچەیەکی گوندیدا.
خوولەکانی ئێرە بریتی بوون لە(دروومان ، میکانیک، چێشت لێنان، ماما، چاودێری کردن، بەخێوکردنی ئاژەڵ و کشتووکاڵ) قوتابخانەیەکی جووان بوو لەناوچەیەکی کشتووکاڵی گەورەدا،ستافەکەو خوێندکارەکان زۆر دەست ڕەنگین و بەرهەم هێن بوون،بە سود وەرگرتن لە  ووزەی خۆر کارەبایان بەرهەم ئەهێنا،بۆ قوتابخانەکەوە هەروەها لەپاشماوەی ئاژەڵەکان گاز و پەینی کیمیا ییان بەرهەم دەهێنا.

لێرە بەشداربووەکانی خولی ماما ئاژە ڵیان بەخێو دەکرد و به رو بوومی کشتوکاڵیان دەچاند بۆ ئه وەی بتوانن بیفرۆشن و داهاتێکیان دەست بکه وێت بۆ به ڕێوەبردنی ژیانی خۆیان،وەهەروەها خوێندکارەکان لەکاتی بێئیشیدا مەشق لەسه ر گۆرانی و شانۆ و مۆسیقا دەکەن.

لەکاتی سه ردانەکه بۆ ئەم قوتابخانەیە خوێندکارەکان ئاهەنگێکی پێشوازی زۆرجوانیان ئەنجامدا بەگۆرانی و مۆسیقا و سەمای تەنزانی پێشوازییان لەگرووپەکەکرد.

جیاوازی نێوان قوتابخانەی فەرمی و قوتابخانەی باڵای میللی ئەوەیە کەقوتابخانەی باڵای میللی یارمەتی خوێندکارەکان ئەدات کەپیشەیەک یان کارامەییەک فێرببن بۆ ئەوەی بەئاسانی لە جێگەیەک دا بمەزرێن،لەم قوتابخانەدا دەرنەچوون و هێشتنەوەی خوێندکارنییە،چونکە لێرە هەموو هەوڵەکان بۆ ئەوەیە کەخوێندکار  پیشەیەک فێرببێت بۆ ئەوەی دووای ئەوەی بتوانێت کاری دەست بکەوێت،هەردوو ڕەگەز پێکەوە ئەزموونەکانیان بەکاردبێنن و کاردەکەن لە یەکتری جودا نین،واتە تێۆرییەکان لە پۆلدا دەوترێنەوەو پاشان لە دەرەوەی  پۆلەکان لەدەورو بەری قوتابخانەکان ئەوەی خوێندوویانە بەکرداری ئەنجامی ئەدەن،بەشداربووانی هەموو خوولەکان پێویستە بڕێک پارەبدە ن لە بری خوێندن جگەله به شداربووانی( خوولی ماما)،ئه م خووله پیشه ییانه ئەو خولانەن کەووڵاتەکە  زۆر پێویستی پێیه تی و ماوەی هەموو خوولەکان دوو ساڵە،زۆربەی خوێندکاران لەدووای دەرچوونیان لەقوتابخانەی باڵای میللی دەتوانن ئیشێکیان دە ست بکەوێت و دە ست بکەن بەکاری سەربەخۆ،ساڵانە ڕێژە یەکی زۆر داخوازییکار بۆ خوێندن و بەشداری کردن لەم خوولانە فۆرمی داخوازی نامەی خۆیان دەنێرن بۆ ئەم قوتابخانە یە.

لەسەرجەم خوولەکاندا وانە یەک دە وترێتەوە لە بارەی ئاگاداربوون لە تە ندروستی خوودو گەشەپێدانی کەسایه تی خوود.

خوولی ماما زۆر سە رنجی گروپەکەی ڕاکێشاو زۆر کاریگەر بوون پێی ئەم خوولە بۆ ئە و ژن و دایکە گەنجانە بوو بە هۆی دەست درێژی سێکسی یەوە یان  بەهۆی پەیوەندی خۆشەوویستیه وە دووگیان بوو بوون و ئەمەش بوو بووە هۆی ئەوەی لەقوتابخانەی ئاسایی دەر بهێنرێن و باوکی منداڵەکانیش بەرپرسیارییەتی ژنە دووگیانە کانیان نەگرتبووە ئەستۆ وە سەرەڕای ئەوەش کەخێزانەکانیان لەماڵ دەر ییان کردبوون.

خوولی ماما بۆماوەی دوو ساڵ بەشداربووانی ئەم ئافرەتە گەنجانە و منداڵەکانیان دەگرێتەخۆ و نا هێڵێت بەسەر شەقامەکان و جێگە ناسەلامەتە کاندا بڵاوببنەوە،سەرباری ئەوە ش لەو ماوەدا فێری کارێک یان کارامه ییه کییان دەکەن لە بووار ێکدا وەک (چنین، چێشت لێنان و ئیشی دەستی بۆ ئەوەی ئەم دایکە گەنجانە دووای دەرچوونیان لەوێ بتوانن کارێک بکەن و ژیانی خۆیان و منداڵەکانیان بەڕێوەبەرن ، لە هەموو گرنگ تر ئەوە بوو  کەسەرجەم بە شداربووەکان دڵ خۆش بوون لەو جێگەدا بوون.

(نێما کافێ) لە شاری ئیرینگا یەکێک بوو لەو میوانخانانەی کەگروپەکە لەماوەی گەشتەکەدا تێیدامانەوە، لەوێ ستافێکی خۆش مامە ڵەکە خاوەن پێداویستی تایبەت بوون چێشتخانەی ئەو میوانخانە یان بەڕێوە ئەبرد و پێشتر لە لایەن کەنیسەی بەڕیتانیاوە مەشقیان پێکرابوو لەسەر کارکردن.

لە نهۆمی یەکەمی ئەم میوانخانەیەدا کارگەریەکی بچووک هەبوو کەکرێکاری خاوەن پێداو یستی تایبەت کارییان تێدا دەکرد و بەرهەمی دەستیان بەرهەم  دەهێنا وەک(جانتا ، یاری منداڵان ، جزدان ، ملوانکە، بازنەو چەندین کاری دەستی تر)وەهەر لەوێدا دووکانێک هەبوو بۆ فرۆشتنی ئەم به رهەمانە.

ئەوەی سەرنج ڕاکێش بوو ئەوە بوو کە ئەم کرێکارە خاوەن پێداویستی یە تایبەتانە چۆن بە دڵ خۆشییەوە کارییان دەکردوو داهاتێکیان بەدەست ئەهێنا بۆبەڕێوەبردنی ژیانی خۆیان.

لەلایەکی ترەوە گرووپەکە زۆر کاریگەربوون بەوەی بیرو باوەڕی ئایینی جیاواز لە تەنزانیا نا بێتە هۆی دروست بوونی ناکۆکی و کێشە لەناو کۆمە ڵگە دا،لە زۆرێک لەخێزانه کاندا دایک و باوک هەریەکە یان ئایینی جیاواز په یڕەو ئەکات وە منداڵە کانیشیان ئازادن لەوەی کە ئایینی دایکیان یان باوکیان یان هەر  ئایینێکی دیکە هەڵبژێرن و پەیڕەوی بکەن،یەکێک لە شۆفێرەکانی تری گرووپەکە ئاماژەی بەوە کرد کە خۆی موسڵمانە و کچێکی هەیه  ئازادی کردووە کە هەر ئاینێک هەڵبژێرێت و پەیڕەوی بکات و هاوسەر گیری لەگەڵ هەرکەس  بکات کە خۆی ئەیەوێت.

لەگەڵ هەموو ئەمانەدا کاتێکی خۆشیان بە سەر برد لەگەڵ سروشتی سەوز و دارستانە  دوورو درێژە کانی تەنزانیا،ئۆقیانووسی هندی دەکە وێتە ڕۆژهەڵاتی ووڵاتی تەنزانیا، ئۆقیانووسێکی خەیاڵی و جوانە،سێیەم و گەورەترین ئۆقیانووسە لە جیهاندا وە %٢٠ ی ئاوی سه ر ڕووی زەوی پێک دەهێنێت.

لە ڕێگەوە بۆ شاری ئیرینگا گروپەکە  بەناوچەی (ئیهۆڤی)دا تێپەڕبوون کەدارستانێکی دورە درێژ بوو وە هەروەها  بە پارکی نەتەوەی (میکومی)دا تێپە ڕبوون و کە دارستانێکی زۆر دڵگیر و جوانەو پڕ درەختی بەرزو جوانی سروشتی و گیانلەبەری  سروشتی  بوو، ووڵاتەکە دەوڵەمه ندە بە  دارستان و دارو تەختەی  سروشتی و گیانلەبەری جوان ، وەبه باشی سود لە سامان و سەرچاوە ی سروشتی  ووڵات  وەردەگرن.

پاش ئەوە گرووپەکە سەردانی پارکی  نەتەوەی (ڕوحە)یان کرد کەدارستانێکی  ناوازە و زۆر گەورە بوو،پڕ بوو لە گیانلەبەری کێوی کەلە وێدا بەئازادی دەژیان، وەهە روە هاپڕ بوو لە دارو درەختی  جۆراو جۆری بەرزو بە تەمەن وە هەندێک لەبەرهەمی ئەو دارانه بۆ دروستکردنی دەرمانی پزیشکی بەکاردێن.بەڵام ئەم دارسانه هەر پێنج ترسناکترین گیانلەبەری تیا دەژیا،بۆیە پێویستە هەموو کەس تەنها  بە سه یارە بەناو ئەو دارستانەدا تێپەڕێت  ئەگەر لەناو ئۆتۆمبێل بچیتەخوارەوە ئەوە ژیانت ئەکەوێتە مەترسییەکی گەورەوە و دەست بەجێ توشی هێرشی بکوژانەئەبێتەوه لەلایەن ئەو ئاژەڵانەوە،ئەمە تا ڕادەیەک ترسناک بوو لەگەڵ ئەوەشدا خۆش و ناوازەبوو.

ووڵاتی تەنزانیا ناسراون بەوەی کەچەندین دارو درەختی بە بەرهەمی لێدەڕوێت و گەشەدەکات وەک (ئەڤۆکەیدۆ، مانگۆ ، گوێزی هندی و تەمەرهند، مۆز...) وەهەروەها چەندین ئاژەڵی جوانی لێ دەژی وەک (زەڕافە، شێر، مەیمون ،باڵندەی جۆراو جۆر، کەرەوەحشی،گامێش، تیمساح، گوێرەکەی دەریا..هتد)

لەکۆتای گەشتەکەدا گرووپە کە له ئێوارە یەکدا کۆبوونەوە یەکییان پێکەوە ئەنجامدا بۆ قسه کردن دەربارەی گەشتە زانستی یەکە بەگشتی و چۆنییەتی بەڕێوە چوونی،هەموومان  پێکەوە سەرنج و بیرو بۆچوون و تێبینی خۆیان بەشداری پێکرد دەربارەی قوتابخانە باڵا میللیە کان لە تەنزانیا وەهەروەها پلانی ئامێز بۆ دامه زراندنی قوتابخانەیەک لەو شێوانە لەهەڵەبجه،چەند هەنگاوێکی سەرەتایی داڕێژرا بۆ دەست کردن بەپلان دانان و هەردوو مامۆستایی سوێدی(کاتەریانا و پیا) سەردانی کوردستان بکەن و ۆرک شۆپ و مەشق ئەنجام بدەن  بۆستافی ئامێز  بۆ ئاشنا کردنیان و گەیاندنی چەمکی قوتابخانەی باڵای میللی وەهەروەها یارمەتی ئامێز بدەن بۆ دانانی بەرنامەی خوێندن بۆ خوولەکانی قوتابخانەکە.
 
ئامێز دەیەوێت ئەم ئەزموونانە بەکار بهێنێت بۆ دامەزراندنی ئەو قوتابخانەیەی کەپلانی بۆ دانراوە هەوڵی زۆری بۆ دراوە لەڕێی ئەم ئەزموونانەی کەلەم  ووڵاتە وەریگرت.

دوو وشەی تەنزانیی:

ئەسانتا = سوپاس
کاریبۆ = بەخێر بێن




نووسینی :مەرام سەعيد

 

ئەوان یەکەم فۆڵک های سکول دائەمەزرێنن لە رۆژهەڵاتی ناوەراست.بە هاوکاری رێکخراوی ژن بۆ ژن سویدی کەبۆ ئاشتی و دیموکارتی کار ئەکات

سەردانی ئاواز و مەرام لەڕێکخراوی ئامێز لەهەڵەبجە بۆ سوید بەمەبەستی وەرگرتنی زانیاری دەربارەی دامەزراندنی فۆڵک های سکول بۆ ئافرەتان

یەکەم فۆلک های سکول لە رۆژهەڵاتی ناوەراست تەنها بۆ ئافرەتان/  
پرۆژەیەکی نوێی رێکخراوی ئامێزە لە هەلەبجە ،هەرێمی کوردستانی عێراق.

ئەگەر هەموو کارەکان بە باشی برۆن قوتابخانەکە لە یانیواری 2016 ئامادە ئەبێت.
ئاواز دەلێنی ، دامەزرێنەری رێکخراوی ئامێز کە رێکخراوی ئافرەت بۆ ئافرەتی سویدی سەرپەرشتی ئەکات، ئەم رێکخراوە لە سەر مۆدێل و بنەماکانی فۆلک های سکولی سویدی دامەزراوە، لە بەر ئەوەی کە خۆی ماوەیەکی زۆر لە سوید ژیاوە وشارەزای ئەم شێوە لە قوتابخانەی میللیە کە لە سوید هەیە
.
ئاواز لە هاوژینەکەی و مناڵێکی یەک ساڵ تەمەن لە ساڵی 1981 کوردستانیان جێهێشت بە هۆی جەنگەوە تا لە شوێنێکی ئارام ژیانیان بەردەوام بکەن.

2004 ئاواز و هاوسەرەکەی بریاریان دا بگەرێنەوە کوردستان، بەڵام گەرانەوە سەر وڵاتێکی وێران و شارێکی سوتاو و روخاو کە سالی 1988 رژێمی ئەو کاتەی بەغدا بە کیمیاوی بۆمبابارنی کرد ، بۆیە ئەو هەستی بەوە کرد ئەم شارە زۆر پێویستی بە هاوکاریە، بە تایبەتی بۆ ئافرەتان کە بتوانین گوزەرانیان بەرەو باشتر ببەین.
ئافرەتان لە هەڵەبجە ئەتوانم بڵێم تا رادەیەکی زۆر لە رێکخراو ژینگەیەکی لە بار هەیە بۆ کۆبونەوە و چاو پێکەتنی ئافرەتان لە گەڵ یەکتر لە کەشێکی ئازاددا.ئاواز ئەڵێ

خولی رۆشنبیری و تەندروستی لە ئامێز هەیە
رێکخراوی ئامێز 2005 لە شاری سلێمانی و 2007 لە شاری هەڵەبجە کراوەتەوە
زۆر بە خێرایی بوە شوێنێکی زۆر گرنگ بۆ ئافرەتان.ئەم کۆرسە کرنگانە لە رێکخراو بە رێوە ئەچوو لە سەر داوای ئافرەتان خۆیان. وەک دروومان، چنین، خولی فێربوونی شۆفێری، وەرزش بە مۆسیقاوە، موزیک، زمانی ئینگلیزی ، کۆمپیتەر، نەهێشتنی نەخوێندەواری، شەترەنج چەندەهای تر ئەمە بەس بە سلێمانی و هەڵەبجەوە نەوەستا بەڵکو گەیشتە گوندەکانی دەور وبەری هەڵەبجە و سیروان، ئاوایی رۆستەم بەگ، زەمەقی، جەلیلیە، عەبابەیلێ، تۆوشک ، کەرەکی شهید فاتیح.

لە هەموو ساڵێک زیاتر لە 700 تا 800 ئافرەت بە شداری خولەکان ئەکەن،
لە گەل بەرێوە بردنی خولەکان ساڵی 3 یان 4 سیمینار ئەکرێ لە سەر بابەتی جیاواز وەک مافی مرۆڤ نەخۆشیە دەرونیەکان، تەندروستی ئافرەتان ، دەقە یاسایەکان و مافی پارێزراوی ئافرەت تێیاندا.ئاوازئەڵێ.
دابین کردنی شوێنێکی ئارام وە بیر کردنەوەیەکی ئازاد زۆر گرنگە، ئامیز هەول ئەدات کە کە ژیانی ئافرەتان بەرەو باشتر ببات، لە ژینگەییەکی ئاڵۆز وشەر ناکۆکیدا. ژمارەی دانیشتوانی ئێستای هەڵەبجە ئەگاتە 130 هەزار کەس، نزیکەی 80 کیلۆمەتەر ئەکەوێتە باکوری رۆژهەڵاتی سلێمانی، شارێکی هەژار و کێشیەی زۆری شەر ونەهامەتی بەرکەوتوە،بە ئێستاشەوە شەری تیرۆری داعش کاریگەری خۆی لە سەری هەبووە.
5000 هەزار کەس لەم شارە شەهید بووە زۆر بەیان ئافرەت و مندال بوون لە کیمابارنی 1988، تائێستاش ئاسەوارە ناخۆشەکانی بە خەڵکی شارەکەوە دیارە.
ئەمەوێ لە بناغەوە گۆرانکاری بکەین.
بۆ ئەوەی ژمارەیەکی زیاتر ئافرەت بکەوێتە بواری کارکردنەوە ئاواز بروای وایە بە هاوکاری ئافرەتەکانی کە لە ئامێز کار ئەکەن ، کۆلێجی پەروەردە کردنی کارمەندی تایبەت بەپەر وەروەردەکردنی منداڵ بکەینەوە، چونکە پێوستمان بە داینگەو باخچەی ساواینی تایبەت هەیە ، کە دایکەکان بە ئارامی و دڵنیایی مندالەکانیان بنێرن بۆ ئەوێ تابتوانن کار بکەن، ئەم پەروەردە کردنە لەم کۆلێجەدا بە شێوەیەکی دیموکراتی ئەبێت تا بتوانین کوردستان لە بنەرەتەوە بگۆرین.هەر بۆ ئەم مەبەستەشە ئێمە لە گەڵ هاوکارانم لە هەڵەبجەوە هاتوین بۆ سوید بۆ سەردانی خێپ هۆڵمس سکولان،. شتی زۆری لێوە فێر بووین.
ئێستا کارمەندانی ئامێز کە ئەگەرێینەوە کوردستان ، هەوڵ ئەدەین پەیوەندی لە کاربەدەستانی شارەکەمان بکەین تا ئاگاداریان بکەیەن لە کارێکی وا گرنگ تا بتوانن هاوکارمان بن.
پێویستیمان بە هاوکاری ئابوری حکومەتی هەرێمی کوردستانە، بۆ ئەوەی پلانی فۆڵک های سکولەکە بە شێوەیەکی باش بچێتە بواری جێبە جێکردنەوە، تا بتوانین کارمەندەکانمان بنێرین بۆ خولی تایبەت بۆ ئەم کارە پێش کردنەوەی فٶلک سکولانەکە لە یانیواری 2016.هیشتا کاری زۆر ماوە جێبجی بکرێ . .
دەنگدانەوەیەکی زۆر باشی ئەرێنی لێئەکەوێتەوە.فۆلک های سکولەکە ئەبێتە بناغەیەک بۆ گۆرانکاری لە کوردوستان بەرەو دیموکراتی کردن..

 

 

 

 

بەرنامەی چۆپی و چارە لە ڕێکخراوی ئامێز - لە ڕوداو تیڤی

لەسەر داوای مامۆستایانی زانکۆی هەڵەبجە ڕێکخراوی ئامێز هەستا بەسازکردنی ۆرکشۆپێک بەناونیشانی دێبات و دیالۆگ بۆ مامۆستایانی زانکۆی هەڵەبجە لە لایەن کریستینا سێهاوس

دوا رۆژی ۆرکشۆپی دێبات و دیالۆگ لە لایەن سەنتەری نانسین نەرویج لە لایەن بەرێز کریستییانە سێهاوس، لە رێکخراوی ئامێز لە پارێزگای هەڵەبجە بەرێوە چوو ماوەی 4 رۆژ ,لە سەر داوای بەشدار بوانی خولکە کریستیانە بەردەوامی ئەدات بەم جۆرە خولانە کە گەل و وڵاتی ئێمە زۆر پێویستی پێیەتی، بۆ ئەم مەبەستەش پایز ئەگەرێتەوە بۆ کوردستان بۆ وتنەوەی بابەتی بەسود بۆ چەند دام ودەزگا و بەرێوەبەرایەتیەک ، لەبەرواری 28-2-2015 بۆ 3-3-2015 بەردەوام بوو

گواستنەوەی ململانیەکان بۆ گفتوگۆو دیالۆگ و چۆنیەتی چارەسەرکردنی

گواستنەوەی ململانێ لەڕێگای گفتوگۆوە بۆ چارەسەرکردنی ململانێ ناوی ئەو ۆرکشۆپە بوو کە لەلایەن سەنتەری نانسین بۆ ئاشتی و ئازادی نەرویجی لە 28/2/2015 تا 3/3/2015 بۆ ماوەی چوار ڕۆژ لە ئۆفیسی ڕێکخراوی ئامێز لە هەڵەبجە ساز کرا بۆ خاتوو ( کریستینا سیهاوسین ) بۆ ستافی ڕێکخراوی ئامێز و چەند چالاکوانێکی کۆمەڵگەی مەدەنی لە هەڵەبجە ، شێوازی ۆرکشۆپەکە بریتی بوو لە چەندین مەشق و ڕاهێنانی چڕ بۆ شیکردنەوەی باباتەکە و چۆنیەتی چارەسەرکردنی گرفتەکان 

  • بەرنامەی چۆپی و چارەی ڕوداو لە ڕوداو تیڤی

پلانی ستراتیژی ئامێز بۆ کردنەوەی پەیمانگای باڵای میللی لە هەڵەبجە

پلانی ستراتیژی ناوی ئەو ۆرکشۆپە بوو کە لەبەرواری 27-29 /1 /2015 لە هەولێری پایتەختی کوردستان سازکرا لەلایەن بەڕێزان (کریستین بێندەر و ئێمیلیا فرینمارک ) لە ڕێکخراوی ئافرەت بۆ ئافرەتی سویدی ، بەمەبستی دانانی پلانێکی پێنج ساڵە بۆ کردنەوەی ئەو پەیمانگایە لەسەر شێوازی سویدی  ، بۆ ئافرەتانی پارێزگای هەڵەبجە ، بەتایبەتی ئەوئافرەتانەی کە لە خوێندن دابڕاون بەهۆکاری ناسەقامگیری ناوچەکەو شەڕوشۆڕ بۆ بەردەوامی دانیان بە خوێندن 

دیمانەی ڕۆژنامەی خەبات

بۆ خوێندنەوەی ئەم دیمانەیە کلیک بکە لەم لینکەی خوارەوە

http://www.xebat.net/attachment/PDF/7_25977_13960.pdf 

 

 

 بەشێک لە چالاکیەکانی ڕێکخراوی ئامێز لەماوەی ساڵانی ڕابردوو 

لەگەڵ کۆڕو سیمناری تەندروستی و کۆمەڵایەتی و ئابووری و وهونەری وپەرروەردە ، بۆ ساڵی 2015 ڕێکخراوەکەمان چالاکی زیاتری ئەبێت ئەویش بە پلان دانان بۆ کردنەوەی پەیمانگای باڵای گەل بۆ ئافرەتان لە پارێزگای هەڵەبجە  بەمەبەستی زیاتر خزمەت کردنی  ئافرەتانی ئەو دەڤەرە 

   تێبینی : ئەم ماڵپەڕەمان نوێیە ئەگەر هەر تێبینی و پێشنیارێکتان هەیە بۆ پێشخستنی زۆر سوپاسی هاوکاریتان دەکەین

  • خولی فێربوونی فەرش چنین

  • خولی فێربوونی دروومان

  • خولی فێربوونی کۆپیتەر

  • خولی فێربوونی زمانی ئینگلیزی

  • خولی فێربوونی شۆفێری

  • وەرزش و لەشڕێکی

  • خولی نەهێشتنی نەخوێندەواری

  • خولی خواردن دروستکردن

  • خولی شەترەنج

  • سیمینارێک بۆ ئافرەتانی هەڵەبجە لەبارەی تەندروستی ئافرەت و نەخۆشیەکانی ئافرەتان لە ژێر ناونیشانی جەستەی خۆت بناسە

  • وێنەکێشان و کاری هونەی لەسەر تایەی ئۆتۆمبیل لە ڕێکخراوی ئامێز

  • سەیران و گەشت بۆ بەشداربوانی خولەکان لەئامێز

  • یادی 8 ی مارسی 2013 لەڕێکخراوی ئامێز

  • ئامێز لە وڵاتی سوید

  • بەشێک لە چالاکیەکانی ڕێکخراوی

هەرگیز کات درەنگ نیە بۆ فێر بوون و خۆڕۆشنبیرکردن، خوێندن باشترین چەکە بۆ لەناوبردنی نەخوێندەواری و نەزانین، بەڕێزان بەشداربوانی خولەکانمان، ئێوە جێگای شانازین ،دوای هەموو کاری تایبەتی خۆتان ئەتوانن بەشداری خۆ فێرکرن و بڕوا بوون بە خۆ لای خۆتان دروست بکەن، ئێمەش بەڵێنتان پێ ئەدەین بە بەردەوامی و بە بێ بەرامبەر پالپشت و هاوکارتان ئەبین

ئافرەت هیچی لە پیاو کەمتر نیە لە رووی تواناوە ئەگەر ڕێگەی لێنەگیرێ و پاڵپشتی بکرێ
ئەگەر ئافرەت ڕۆشنبیر بێت کۆمەڵەگە ڕۆشنبیرە